પરમ જ્ઞાની રાવણ

રામાયણમાં રાવણને એક ક્રૂર અને અધર્મી રાજા તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યો છે, પરંતુ તે એક પરમ જ્ઞાની, મહાન પંડિત અને અદ્ભુત વૈજ્ઞાનિક પણ હતો. મોટાભાગના લોકો રાવણના માત્ર અવગુણો વિશે જ જાણે છે, પરંતુ તેના અગાધ જ્ઞાન અને વિદ્વાન હોવા અંગેની એવી ઘણી બાબતો છે જે સામાન્ય લોકો નથી જાણતા..

રાવણના અસાધારણ જ્ઞાન અને તેના જીવન સાથે જોડાયેલી અજાણી વિગતો :

🔮 ચાર વેદ અને છ દર્શનનો જ્ઞાતા (૧૦ માથાનું રહસ્ય)

ઘણા લોકો માને છે કે રાવણને શારીરિક રીતે ૧૦ માથા હતા, પરંતુ એક માન્યતા એવી પણ છે કે તે ૪ વેદ અને ૬ ઉપનિષદો (દર્શન શાસ્ત્ર) નો એટલો મોટો જ્ઞાની હતો કે તેને બધી જ વસ્તુઓ મોઢે (કંઠસ્થ) હતી. તેના આ અગાધ જ્ઞાનને કારણે જ તેને 'દસકાંઠી' કહેવાતો, જે સમય જતાં લોકમુખે 'દસ માથા' કે 'દશાનન' તરીકે પ્રચલિત થઈ ગયું. તે સંગીત અને સાહિત્યમાં પણ એટલો જ નિપુણ હતો અને તેણે જ ભગવાન શિવની સ્તુતિ માટે વિખ્યાત શિવતાંડવ સ્તોત્રની રચના કરી હતી. 

🔮 આયુર્વેદ અને તબીબી વિજ્ઞાનનો મોટો વૈજ્ઞાનિક

રાવણ માત્ર શાસ્ત્રોનો જ નહીં, પરંતુ તબીબી વિજ્ઞાન (મેડિકલ સાયન્સ) નો પણ મોટો નિષ્ણાત હતો. તેણે 'રાવણ સંહિતા' અને 'અર્ક પ્રકાશ' નામના ગ્રંથો લખ્યા છે. આ પુસ્તકોમાં આયુર્વેદ, વનસ્પતિઓ અને વિવિધ રોગોની સારવારની અદભુત માહિતી છે. ખાસ કરીને ગર્ભવતી મહિલાઓ અને નવજાત શિશુઓની સારવાર અંગેના તેના સંશોધનો આશ્ચર્યજનક હતા.

🔮 જ્યોતિષ વિદ્યા પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ

રાવણ જ્યોતિષશાસ્ત્ર અને ખગોળશાસ્ત્રનો એટલો મોટો જ્ઞાની હતો કે તેણે પોતાના બળ અને વિદ્યાથી નવ ગ્રહોને પોતાના બાનમાં (નિયંત્રણમાં) રાખ્યા હતા. જ્યારે તેનો પુત્ર મેઘનાદ જન્મવાનો હતો, ત્યારે રાવણે બધા ગ્રહોને એવી સ્થિતિમાં ગોઠવી દીધા હતા જેથી તેનો પુત્ર અમર અને પરાક્રમી બને. જોકે, છેલ્લી ઘડીએ શનિદેવે પોતાની સ્થિતિ બદલી નાખી હતી, જેનાથી ક્રોધિત થઈને રાવણે શનિદેવને કેદ કરી લીધા હતા. 

🔮 શ્રી રામે પણ રાવણને ગુરુ માન્યા હતા

જ્યારે રાવણ યુદ્ધભૂમિમાં મરણપથારીએ હતો, ત્યારે ભગવાન શ્રી રામે પોતાના ભાઈ લક્ષ્મણને રાવણ પાસે મોકલ્યો હતો. રામે લક્ષ્મણને કહ્યું હતું કે, "આ પૃથ્વી પરથી રાજનીતિ અને જ્ઞાનનો એક મોટો વિદ્વાન વિદાય લઈ રહ્યો છે, તું તેની પાસે જઈને જીવન અને રાજનીતિના પાઠ શીખ." લક્ષ્મણ જ્યારે રાવણના ચરણોમાં બેઠા, ત્યારે રાવણે તેમને સફળ જીવન અને રાજનીતિના મહામૂલા સૂત્રો આપ્યા હતા.

🔮 રાવણનું અસલી નામ 'દશગ્રીવ' હતું

બહુ ઓછા લોકો જાણે છે કે જન્મ સમયે રાવણનું નામ દશગ્રીવ હતું. એકવાર તેણે પોતાની શક્તિના અભિમાનમાં ભગવાન શિવના નિવાસસ્થાન કૈલાશ પર્વતને ઉપાડી લીધો હતો. ત્યારે શિવે પોતાના અંગૂઠાથી પર્વતને દબાવ્યો, જેમાં રાવણનો હાથ કચડાઈ ગયો. તે પીડાથી રાવણ એટલી જોરથી ચીસ પાડી ઉઠ્યો કે આખી સૃષ્ટિ ધ્રૂજી ઉઠી. તેની આ ભયાનક ગર્જના (રાવ) સાંભળીને ભગવાન શિવે તેનું નામ 'રાવણ (એટલે કે ભયંકર ગર્જના કરનાર) રાખ્યું હતું. 

🔮 અદ્ભુત એન્જિનિયર અને આર્કિટેક્ટ

રાવણ વાસ્તુશાસ્ત્ર અને સ્થાપત્ય કલાનો પણ ઉત્તમ જાણકાર હતો. સોનાની લંકાનું નિર્માણ ભલે ભગવાન વિશ્વકર્માએ કર્યું હોય, પરંતુ તેની સુરક્ષા, તેની ભવ્ય ડિઝાઈન અને નગર આયોજન રાવણની દેખરેખ હેઠળ થયું હતું. તેની પાસે પુષ્પક વિમાન પણ હતું, જે તે સમયના અદભુત વિજ્ઞાન અને એવિએશન ટેક્નોલોજીનું પ્રતીક છે. 

👉 ટૂંકમાં કહીએ તો, રાવણ પાસે લક્ષ્મી (વૈભવ), બુદ્ધિ (જ્ઞાન) અને બળ (શક્તિ) ત્રણેય વસ્તુઓ એકસાથે હતી, જે ઈશ્વર સામાન્ય રીતે કોઈ એક વ્યક્તિને ક્યારેય સાથે આપતા નથી. પરંતુ આટલો જ્ઞાની હોવા છતાં, પોતાના અહંકાર અને અધર્મના કારણે તેનો નાશ થયો. 

Ravana is the great knower.