Safarnama : સફરનામાં 1 : હું અને ન ભૂલી શકાય એવી મારી યાદો

  

     

    Writer : Prof.Dr.Vaibhavi Trivedi  

                    Matushri shantaben arts college 

उस सफरनामे की बात न करो जिसमें सफर न रहा

और उस शख्स से फरियाद मत करो,जो हमसफर न रहा।

"..ऐ परछाई.."

पास आके...ज़रा अहसास करा

"मुझे मेरे होने का"

मैं बरसों से बहती ही रही हूँ 

वक़्त के गहरे दरिया में।

         મારી પાસે યુનિક, શાર્પ અને અનબિલિવેબલ મેમરી પાવર છે.... મારી sixth sense પણ કાબિલે તારીફ કહી શકો એવી છે.... આવનારી મુસીબતો કે સારા સમાચારનો પૂર્વાભાસ અલગ લેવલ પર મને થઈ જાય છે... 

 જેના માટે હું ઈશ્વરનો આભાર માનું છું....  આજે હું આ દુનિયામાં છું તો એની પાછળ અગણિત કારણો હશે! મારી સાથે જોડાયેલો મારો પરિવાર મોટો થતો જશે, મેં વાવેલા સંસ્કારો વટવૃક્ષ બનશે, એક જનરેશન બીજી આવનારી જનરેશનને આ બધું પાસઓન કરશે.... એમજ તો કઈ થતું નથી !! ચા બનાવવા માટે પણ કેટલી બધી વસ્તુઓની જરૂર પડે છે, એવી જ રીતે  હરેક વ્યક્તિ ઈશ્વરનો એક સંદેશ લઈને આવે છે. દુનિયાની મોહ-માયાજાળ માં ફસાઈ માણસ એનો ઉદ્દેશયુક્ત જન્મ ભૂલી જાય છે.... આ બધા સાથે બને છે... મારુ તારું, હું તું ની દશા-અવદશા માંથી આપણે બધા પસાર થઈએ જ છીએ... આ જ સ્વભાવ છે..... 

            મારો લાગણીશીલ સ્વભાવ મને માણસની ઓળખ કરવામાં ક્યારેક ગોથું ખવડાવી દે છે... કોઈ માટે માન થાય અને મારાથી બનતી બધી મદદ કરવા હું પ્રયત્ન કરું.. પણ! આ ભૂલ ભરેલું છે. તમારાથી જોડાયેલા સ્વજનો સિવાય ક્યારેય કોઈનાં માટે લેશ માત્ર વિચારતાં અટકી જવું.. બદલામાં સારા બે બોલ પણ આ દુનિયામાંથી મળવાના નથી...

           મારા ચાઈલ્ડહુડની અનગીનત યાદો  સંગ્રહાયેલી છે: જે હર હમેશ ઉજાગર થયા વગર રહેતી નથી.... લોકો કહે છે, પાસ્ટ એટલે જતો રહેલો ભૂલવા યોગ્ય સમય, જે ફરી ક્યારેય નથી આવવાનો.. પણ ! મને એ ફરી જોઈએ છે. મને ટાઈમ ટ્રાવેલ કરી ફરી એ સમય જે જન્મથી સાડાચાર વર્ષ સુધી મેં વિતાવ્યો એમાં પ્રવેશવું છે.... 

              તીક્ષ્ણ યાદશક્તિને કામે લગાવું તો દોઢ થી બે વર્ષની હતી ત્યારની બધી movements મને યાદ આવે છે, Actually આંખ સમક્ષ રૂબરૂ દ્રશ્ય ખડુ થાય છે.... 

          મારા સુપર હેન્ડસમ પપ્પા, Divine seer beautiful મારી મમ્મી.... અમારી ખૂબ મોટી કહી શકાય એવી હવેલી, મારા દાદાનો એ જાજરમાન રુત્બો....  "વલ્લભ સ્વીટમાર્ટ" થી આખા જામનગરમાં ઓળખાતી અમારી દુકાન...

મારી મમ્મીનાં લગ્ન થયા ત્યારે બધા કહેતા ઓહોહો સોનાનાં નળીયા કહી શકાય એવા ઘરમાં તમે દીકરી આપી... 

    

            મારી માઁ દેવીનું સ્વરૂપ, પગની પાની સુધીનાં લાંબા વાળ, તે ચાલે તો લોહી પગની પાનીએ ટસિયા દેતું ઉભરાઈ પડે એવો ગોરો વર્ણ... કપાળમાં કંકુનો ચાંદલો, લીલા કલરની સાડી અને લીલા કલરની કાચની બંગડીઓ સાથે સોનાની બંગડીઓની ઝાંય પડે અને ભરાવદાર ગોરા હાથની શોભા વધારે... એની સાડી પહેરવાની સ્ટાઇલ બધાથી અલગ, પ્રસંગોમાં બધા એને જોઈ રહે, એના પર બધું દીપી ઉઠે. આજે પણ હું જ્યારે રેટ્રો Songs સાંભળતી હોઉં તો મારા એ ઘરમાં મારી माँ પાસે પહોંચી ગયાની અનુભૂતિ થાય છે. 

રસોઈમાં તો સાક્ષાત અન્નપૂર્ણા, મેં એની રસોઈનાં પણ એટલા વખાણ સાંભળ્યા છે: મારા ઘેર કોઈ મહેમાન આવ્યું હોય તેને પૂછું કે રસોઇ કેવી બની છે !?  જવાબ એવો આવે કે તારી મમ્મીની રસોઈ એટલી સરસ બનતી હતી તો તારામાં એ કલા આવે જ ને..... આજે પણ કોઈના મોઢે એમની વાત સાંભળું તો હૃદયમાં દેવીનાં દર્શન થાય... એકપણ ગુણ એવો નહિ કે મારી માઁ થી અળગો રહી શકે, સાક્ષાત દૈવીશક્તિ.... પારકા અને પોતાના બધા માટે તેના હૃદયમાં પારાવાર મમતા, લાગણી.... એનાથી થતું એ બધું કોઈના પણ માટે કરી છૂટે.... 

       

            સમય એવો આવ્યો કે હવેલીનાં ભાગ પડ્યા.. નીચે મોટું ફળિયું અને ઘર, એટલું જ ઉપરનાં માળે, દીવાલ ભરતી બે સીડી એક જમણી તરફના ઘર માટે અને બીજી ડાબી તરફના ઘર તરફ જાય.. ડાબા ખૂણા ઉપરનો એક માળ અમારા ભાગે આવ્યો.. દાદરા ચડીએ એટલે એક પેસેજ આવે જેને કોર્ડન કરી રાખી હતી, મમ્મીની ગોઠવણ ખૂબ ચોકસાઈ પૂર્વકની હતી, એ જ ચોરસ ઓસરીમાં ડાબી બાજુએ ડામચીઓ રહેતો એટલે કે ગાદલા ગોદડાનો ઢગ, અતિ વ્યવસ્થિત રીતે ગોઠવાયેલા છાપા એની બાજુમાં જ રહેતા... ઉંબરો વટીને અંદર જતા એક મોટો રૂમ અને ડાબી બાજુ એટલે કે ડામચીઆની એકદમ બરાબર પાછળની દીવાલે રસોડું... ઓરડામાં ચાર મોટી પડદા લગાવેલી બારીઓ, એની નીચે બે ખુરશી અને વચ્ચે એક ટેબલ ગોઠવાયેલું રહેતું. ત્યાંથી અંદર એક નવેરું હતું જેને સ્ટોરરૂમ કહી શકાય, એમાં અમારી બેગો, ટ્રંક એવું રહેતું.. ઓરડાની જમણી બાજુએ એક પલંગ રહેતો, એની બાજુમાં દીવાલમાં કરેલ ગોખલા જેવા ખાનામાં મારી મમ્મીનાં ભગવાન પડ્યા રહેતા, એક લોખંડનો કબાટ ત્યાં જ મુકેલો હતો... છત પર હુકમાં મારા માટે પ્લાસ્ટિકની દોરી વાળો લાકડાનો હીંચકો બાંધેલો રહેતો.... મારી માઁ નાં મારી માટેનાં સપનાઓ બહુ ઉંચા હતા, મને બહુ સારું શિક્ષણ આપી દુનિયામાં ક્યાંય પાછી ન પડું, એવી બનાવવી હશે..!! 

           એક બિલાડી હતી જે રાત્રે મારી બાજુમાં સુઈ જતી. એક નાનું સફેદ કૂતરું હતું, જે મારા નાના-નાના બુટ તોડી નાખતું હતું. બિલાડી આવતી જતી રહેતી પણ કૂતરું પાળેલું હતું પછી તે ક્યાં ગયું એ યાદ નથી.....

                

         મારા દાદા મને મીનું કહી હુલામણા નામથી બોલાવતા, તેઓ કહેતા તું દાદાની લાકડી છો.... હું તો મારી મમ્મી પપ્પા ની પરી,,, ખૂબસુંદર ઘેર વાળા ફ્રોક જાતે બનાવી મમ્મી મને પહેરાવતી, ફોટા પડાવતી... અમે રાત્રે પિક્ચર જોવા જતા, પછી તળાવની પાળે મોડે સુધી બેસતાં. મમ્મી પપ્પા એકબીજાને ખૂબ પ્રેમ કરતા, એમની વાતો ખૂટતી જ નહીં.. મમ્મી મને વાતો કરતી કે તેઓ લગ્ન પછી આબુ ફરવા ગયા હતા, વાંદરો તેમના ગાંઠિયા લઈ ભાગી ગયો હતો... ----બધું જ યાદ છે મને... એકદમ યાદ છે...... મારા ભાઈજીનું ઘર ત્યાં પાસે જ હતું, પપ્પા મને ત્યાં લઈ જતા, હું મારા ભાઈજીને પણ દાદા કહેતી. તેમના ઘેર જઈ હું દરવાજો ખટખટાવતી અને કહેતી દાદા ખોલો !! એમના ઘેર એક પોપટ હતો, ભારે સમજદાર મને જોઈ  બોલવા લાગતો 'મીનું-મીનું-મીનું'  મારા ભાઈજી તરત દરવાજો ખોલી કહેતા - અરે, મીનું આવી ! 

મારી મમ્મીએ ભાભુને લખેલ પત્ર ભાભુએ મને વંચાવેલો--  ડાયરીમાં વચ્ચેનાં ભાગે ચાર કટકા થઈ ગયેલા, છતાં તેમણે સાચવી રાખેલો, કેમકે એ મારી માઁ એ લખેલો હતો,,,, તેમાં લખ્યું હતું "ભાભી લાલાભાઈને ભાઈ કહેવા વાળી બહેન આવી ગઈ છે..." અને બીજું ઘણું બધું ---- કે જે મારા જન્મ વખતે તેણે ભાભુને લખ્યો હશે.... 

          

            અમારા રસોડા પાસેની બારીમાં એક રેડીયો પડ્યો રહેતો, રોજ વહેલી સવારે મમ્મી રસોડામાં ચા બનાવા જાય ત્યારે રેડીયો ચાલુ કરી દેતી, આકાશવાણીનું એ મિઠું-મધુરું મ્યુઝિક વાગતા હું જાગી જતી. પિત્તળના પ્રાઈમસ પર બધું બનતું. બપોરે પાપા જમવા આવે તો કોઈને કોઈતો સાથે હોય જ... પપ્પાની જમવા બેસવાની સ્ટાઇલ પણ મને યાદ છે...  અમારી મીઠાઈની દુકાન પણ જોવાજેવી હતી... સોડમદાર મીઠાઈઓ મઘમઘતી હોય. મોટા ફ્રિજમાં દૂધ, છાશ, દહીં, બાસુંદી, રબડી બધું રહેતું, કાચના શૉકેસમાં અલગ-અલગ મીઠાઈઓની હારમાળા ગોઠવેલી રહેતી... દુકાનમાં એક હરિકાકા કામ કરતા, ખાખીચડ્ડી અને બનિયાન પહેરતા, તે દુકાનની સામે એક વખાર હતી તેમાં મીઠાઈઓ બનાવતા... 

                   

             મમ્મી મને બરણી લઈ દુકાને છાશ લેવા મોકલી દેતી, અને હું અઢી/ત્રણ વર્ષની હેમખેમ પાછી ઘેર પહોંચી પણ જતી... ખબરનૈ રસ્તો કઈ રીતે યાદ રાખતી હોઈશ !

મને "ટ્વિન્કલ ઈંગ્લીશ મીડિયમ" સ્કૂલમાં બેસાડી હતી, મારા ટીચરનું નામ ઈન્દુમેમ હતું. બધી ગર્લ્સ લાઈટ બ્લ્યુ કલરનું પીનાફ્રોક પહેરતી, અને મને મમ્મી વ્હાઇટ શર્ટ અને લાઈટ બ્લ્યુ હાફ પેન્ટ કે જે બોયઝનો યુનિફોર્મ હતો તે પહેરાવતી, બધાથી અલગ.... સ્કૂલના ફંકશનમાં મેં સૌ પ્રથમવાર "ઢીંગલી તારા માંડવા રોપ્યા" સોંગ પર ડાન્સ કર્યો હતો... મને ડાન્સ કરવો ખૂબ ગમતો... 

          

             અમારા ઘરની બહારનાં રસ્તા પર નવરાત્રીમાં એક ગરબી થતી, બાજુનાં ઘરમાં રહેતા પુસ્કરકાકા એ ગરબી કરાવતા.. એ ગરબીની બાળાઓ અમારા ઘેર પ્રસાદ લેવા આવતી, મમ્મીને માતાજીમાં અખૂટ શ્રદ્ધા તેથી તેમને બોલાવતી, ફ્રૂટ્સ, મીઠા સાંટા અને કઢેલું દૂધનો પ્રસાદ હોય. એક છોકરી મહાકાલી બની હતી એ પણ અમારા ઘેર આવી, હું  પલંગ પર સુતા સુતા રમતી હતી, અચાનક એ સ્વરૂપ જોઈ હું ડરી નહિ પણ ! એની સામે જ જોતી રહી, મમ્મી એ મને ખોળામાં બેસાડી કહ્યું "બેટા એ માઁ છે, જે જે કરો".... ત્યારથી આજ સુધી મને મહાકાળીનું આકર્ષણ વધતું જ રહ્યું છે, મારી માઁ એ મારો સાથ એક ક્ષણ માટે પણ છોડ્યો નથી.... 

             એક વખત મમ્મી મને તેની સાથે આંગળી પકળીને લઈ ગઈ, એક જગ્યાએ અમે અંદર ગયા, ત્યાં બહારનાં બાકડા પર મને બેસાડી મમ્મી અંદર ગઈ, હું ક્યાંય સુધી બેઠાબેઠા પગ હલાવતી રહી. પછી એક બહેન ત્યાંથી પસાર થયા, મેં તેને પૂછ્યું ! મારી મમ્મી ક્યાં છે !? એ બહેને હસતા હસતા કહ્યું, તારે નાનો નાનો ભાઈ જોઈએ છે ને !  "મેં માથું હલાવી હા પાડી", તે બોલ્યા, એ લેવા ગઈ છે... એવી જબરી અને ખંતવાળી હતી મારી માંઁ... અને હું પણ એની જ પરછાઈ છું, તો સ્વાભાવિક રીતે એકદમ એનાં જેવી જ છું... 

મને બધું બરાબર યાદ છે.... કોઈ માને કે ન માને પણ આ બધું મને એકદમ યાદ છે...

             

             ભાઈના જન્મ બાદ મમ્મી થોડી બિઝી થઈ, પહેલા મને બસમાં સ્કૂલે મુકવા આવતી, રોજ સમજાવતી કે નગરનાં મોટા ગેટ પાસે બસ ઉભી રહે, ત્યાંથી રસ્તો ઓળંગીને સામે જ મારી સ્કૂલ, એક વખત મમ્મીએ બસ-કંડકટર ને સમજાવ્યું કે તમે મોટા ગેઈટ પાસે આને ઉતારી દેજો, એ સામે સ્કૂલે જતી રહેશે અને મને કંડકટરની સીટ પર બેસાડી દીધી, મારું સ્ટોપ આવ્યું, હું જોતી હતી કે મને અહીં ઉતરવાનું છે, પણ કાંઈ બોલી શકી નહિ, કન્ડક્ટર પણ ભૂલી ગયો. થોડેક આગળ જતાં તેની નજર મારા પર પડી, અચાનક બસ રોકી મને ઉતારી દીધી, અને કહ્યું, તું અહીંથી જતી રઈશ ને !!? મેં માથું હલાવી હા પાડી અને હું સ્કૂલે પહોંચી ગઈ... સાંજે મમ્મી લેવા આવી અને હું એને ચોંટી પડી, મમ્મીનાં ચહેરા પર સ્મિત સાથે એટલી ખુશી હતી કે એની નાની એવી દીકરી સલામત પહોંચી ગઈ હતી....... આ બધા મમ્મીનાં મારી માટેના ટાસ્ક લાઈફ લેશન સમાન હતા, કે હું જીવનમાં ક્યાંય ભૂલી ન પડું, પોતાનો રસ્તો ખુદ ગોતી કાઢું કોઈની હેલ્પ વગર....... 

              

                રાત્રે પપ્પા મારી બૂકલેટમાંથી મને રાઈમ્સ શિખવાડતા... "જોની જોની યસ પપ્પા" અને "ટ્વિન્કલ ટ્વિન્કલ લિટલ સ્ટાર" આ બે તો હું બહુ સ્ટાઇલથી પપ્પા સામે ગાતી..

બધું મને યાદ છે, એકદમ યાદ છે.... અમારી શેરીમાં એક બહેન રહેતા તેમની પાસે હું ટ્યૂશનમાં જતી... હું એવી ગોળમટોળ હતી કે એ બહેન મને રમાડતા, માથું ઓળી  પિન લગાવી દેતા... મમ્મી અમારા ઘરનું કામ પતાવી સામેના માળે દાદા-દાદી હતા ત્યાં પણ જતી, પપ્પા અગાસી પર એરોપ્લેન બતાવા લઈ જતા... મારા ભાઈ માટે માઁ-પાપાનાં બહુ બધા સપના હતા, એ પણ ગોલુમોલું હતો, પપ્પા તેને દુકાને લઈ જાય અને થળા પર બેસાડે, પોતે બાજુમાં ખુરશી પર બેસે, આખું ગામ જોતું જાય અને હસતા હસતા બધા કહેતા જાય નાનાશેઠ આવ્યા છે આજે તો !!... પાપાની છાતી ગજગજ ફુલતી, આવા રૂપાળા પોતાનાં વંશ ને આગળ વધતા જોઈ ક્યાં બાપની ગરદન ગર્વથી ઉંચી ન થાય !!!?? પાપા મને કહેતા ગુલાબજાંબુ લઈ આવ અને ભાઈને ખવડાવ, અને હું મારા નાના નાના હાથથી મારા ગોલું ભાઈ ને ખવડાવતી અને એ ચપચપ કરીને બધું ચાટીને ખાઈ જતો... રક્ષાબંધન પર અમારા ભાઈબહેનના રાખડી બાંધતા ફોટાતો મમ્મી અચૂક પડાવતી.... મને બધું યાદ છે, એકદમ યાદ છે....મમ્મીને મારા ભાઈને બલાછડીમાં ભણાવવાની બહુ ઈચ્છા હતી, એવું મારા નાની અવાર નવાર કહેતા....

                ધીરે ધીરે સમય સંજોગ બદલાતા ગયા... નિયતિ એ પોતાના રંગ બતાવવાનું શરૂ કરી દીધું.... ! 

                

           એક દિવસ અચાનક જ પેલો પિત્તળનો પ્રાઈમસ કેરોસીન ભરેલો ફાટ્યો, આખા ઘરમાં આગની હોળી ખેલાઇ ગઈ, ક્ષણ વાર પહેલા હું જેના ખોળામાં બેઠી હતી તે મારી માઁ સતીમાઁ ની જેમ ભળ ભળ બળવા લાગી, મારાથી નાના બે ભાઈઓ, એક અઢી વર્ષનો અને એનાથી નાનો 9 મહિનાનો,,,, ----- જોર જોર થી હું રડવા લાગી ખુલ્લી રહેલી બારી પર ચઢીને હું કોઈને જણાવતી હતી કે અહીં કોક આવો, સામેની અગાસી પરથી લોકો જોવે પણ કોઈ આવે નહિ,,,, મારાથી નાનો ભાઈ હેબતાઈ ગયો, તે ભોળા સસલાની જેમ ધ્રૂજતો ખુરશીના ખૂણામાં ભરાઈ ગયો. પપ્પાએ આમથી તેમ ભાગદોડ મચાવી દીધી મમ્મીને બચાવા જતા તેઓ પણ ખૂબ દાજયા...  મારું એ આક્રંન્દ ભરેલું રુદન મારા હૃદયનાં ધબકારને આજે પણ તેઝ કરી દે છે, મારા લોહીનું ભ્રમણ પુરપાટ ઝડપે દોડે છે........ એ દ્રશ્ય મારી નઝર સમક્ષ છે, અમારી બાજુમાં રહેતા પુસ્કરકાકા કોર્ડન તોડી ઘરમાં આવ્યા, મને અને મારા બંને ભાઈને તેડી તેઓ નીચે રહેતા લોકોનાં ઘરમાં મૂકી ગયા. અને પછી શું શું બન્યું એ ખબર નથી. નીચે વાળા માસીની ઓસરીમાં અમે ત્રણેય ભાઈ-બહેન બેઠા બેઠા હિબકે ચઢી રોતા હતા, એક ભાઈ મારા ખોળામાં અને બીજો મારી બાજુમાં ડરેલો લપાઈને બેઠેલો, આખું ગામ ભેગું થઈ ગયેલું. પપ્પાને નીચે લઈ આવ્યા, તેઓ મોટેમોટે થી -- 'ભારુ, ભારુ' ની ચીસો પાડી રડતા હતા. એબ્યુલન્સ આવી અને એક સ્ટેચર ઉપર જતા મેં જોયું, મને થયું મારી મમ્મીને એમાં નીચે લઈ આવશે ! તો હું જોઇશ.... પણ !!! મમ્મીતો રાખ થઈ ચૂકી હતી... ત્રણ કુમળા ફૂલ જેવા બચ્ચાઓને એકલા મૂકી મારી માઁ એ અનંતની વાટ પકડી... ઈશ્વરને જરાય દયા નહિ આવી હોય !!? નિયતિનાં ખેલ છે બધા. પોલીસ આવી,  મારા ભાઈઓને પેલા માસી અંદર લઈ ગયા, અને હું સાડા ચાર વર્ષની હતી એટલે મારું બયાન લેવામાં આવ્યું.. હું પારેવડાની જેમ ફફડતી હતી, પોલીસે પોતાની ટોપી કાઢી નાખી મને પોતાની પાસે બોલાવી પૂછતાછની શરૂઆત કરી, પોલીસે એટલી વાર એકની એક વાત પૂછ પૂછ કર્યા કરી કે એ શબ્દસહ: મને મારા ઝહેનમાં યાદ રહી ગઈ... 

                પોલીસ ઓફિસરને સંતોષ ન થયો, એ મને ગાડીમાં બેસાડી પોતાનાં ઘેર લઈ ગયા. એમના ઘેર એક જુલો હતો, તેના પર મને બેસાડી પોતાની પત્નીને કહ્યું કંઇક નાસ્તો લઈ આવ, તેઓ એક વાટકીમાં ગાઠીયા લઈ આવ્યા, મને આપ્યા : મેં રડમસ અવાજે ના કહી.... પોલીસ ઓફિસરે પ્રેમથી મને એમની પત્નીનાં ખોળામાં બેસાડી ફરીથી જુબાની લીધી મેં જોયું હતું તે ફરી થી કહી દીધું......

      

        જિંદગીનો ખેલ-તમાશો ખત્મ.............

        પાંચ પાંચ જીંદગીઓ તબાહ..............

          હેં ઈશ્વર તારા પરચાતો અપરંપાર છે ! કેમ ન આવ્યો તું મદદે !!?  પણ ! આ જ નિયતિ હતી.. એ થવાનું જ હતું તો તે થઈને જ રહ્યું..... મારા પૂ.મોટામામા અમારી શોધમાં નીકળ્યા, કે મારા છોકરાઓ ક્યાં છે !? ---- હું પોલીસનાં ઘેર, મારો ભાઈ પાડોશીના ઘેર અને ત્રીજો ભાઈ બહુ રડતો હતો તો શેરીમાં કોઈક લઈ ગયેલું, ક્યાં ક્યાંથી અમને 'નાના નાની' એ શોધી કાઢીને ટેક્સી કરી પોતાના ઘેર લઈ ગયા....

    

          હવે આટલી કુમળી વયમાં જેણે નજર સમક્ષ પોતાનાં માતાપિતાને આ હાલતમાં મૃત્યુ પામતાં જોયાં હોય, એમને માટે શું ઈશ્વર અને શું સમાજ!!?? 

                   આપવીતી ક્યારેય ખતમ થતી જ નથી... કલમમાં જોર હોવું ઘટે, મન પર કાબુ અને કઠણ કાળજું.... હું બહુ જ સ્ટ્રોંગ છું, મારી માઁ એ મને આવી બનાવી છે, કોઈપણ પરિસ્થિતિને પહોચી વળવાની મારામાં તાકાત છે, કોઈના વગર દુનિયા અટકી પડતી નથી, અમારું જીવન પણ ચાલુ જ રહ્યું, ગમે તેવું ગયું પણ આજે અમે  well settled છીએ... મારો એક દીકરો છે, જે ખૂબ જ હોશિયાર અને સમજદાર છે. મને સમજાવતો હોય કે "mumma આટલી બધી લાગણી સારી નહિ, તું જગતમાતા ન બન, કોઈને તારા emotions ની પરવા નથી, કોઈ શું કામ કરે !!? તું બધાને ખુશ નથી રાખી શકવાની.... કોઈની પરવા ન કર, તને ગમે એમ જ કર અને એમ જ જીવ...."   --- મારા ભાઈની પત્ની પણ ખૂબ સુંદર, સુશીલ, સમજદાર છે. એણે પોતાનું ઘર ગોકુળિયું બનાવીને રાખ્યું છે... એનો પણ એક દીકરો છે, એ પણ ઈશ્વરનાં વરદાન સમો... માઁ-પાપા વગર એક સેકન્ડ પણ ન ચાલે એનેય...... કરાટેમાં માસ્ટર અને સૂર્ય જેવો તેજસ્વી.... 

કેમકે મારી માઁ નાં આશીર્વાદ અમને હજરાહજૂર રહ્યા છે...... હજીતો ઘણું ઘણું લખવાનું બાકી છે------ journey has begun------- આગળ ઈશ્વરની ઈચ્છા પ્રમાણે ક્રમશ: ભાગો આવતા રહેશે..... 🙏

©®Prof.Dr.Vaibhavi Trivedi 

divinity35.blogspot.com

👉Notice📖

The translator is configured on the web version for your convenience, so that you can translate and read your favorite articles in your native language..... 

                

affliction

{મારી કોલમ 'અનુભવ બિંદુ' માંથી પ્રકાશિત થયેલ લેખ} 

"દુઃખ" એજ અપૂર્ણતાની સંપત્તિ છે...

“The Lord's mercy often rides to the door of our heart upon the black horse of affliction. The Lord gets His best soldiers out of the highlands of affliction.”

          અપૂર્ણતાનું ગૌરવ જ દુઃખ છે. આપણને પ્રશ્ન થાય કે, ગૌરવ તો પૂર્ણતાનું હોય કે પછી અપૂર્ણતાનું!!? અપૂર્ણતાતો મર્યાદા છે. મર્યાદાનું વળી ગૌરવ કઈ રીતે હોય શકે!? પણ!! સાચ્ચી હકીકત એ છે કે, દુઃખ જ અપૂર્ણતાની સંપત્તિ છે. માટે પૂર્ણતાને પ્રાપ્ત કરવા સૌએ કટિબદ્ધ થવું જોઈએ....

            વ્યક્તિ જે કાંઈ સાચી વસ્તુ પામે છે, તે દુઃખ દ્વારા જ પામે છે. એમાં જ તેનું મનુષ્યત્વ રહેલું છે. દુઃખમાં તમામ પ્રકારના રસ અને ભાવોનું સંયોજન છે. એક રીતે તે વ્યક્તિને નખ-શિખ ફિલ્ટર કરવાનું કાર્ય કરે છે. માણસ માંગીને કશું મેળવી શકતો નથી, દુઃખ વેઠીને જ પામી શકે છે. દુઃખની સહનશીલતાના ગર્ભમાં જ સુખનો સાગર રહેલો છે...

           સહન કર્યા વગર, પુરુષાર્થ વગર કે વેદના વગર મેળવેલું ક્યારેય પણ પોતાનું બનતું નથી, તે ભોગવી કે માણી શકાતું નથી. આપણી પાસે જે કઈ ધન દૌલત છે તે આપણું નથી, વિશ્વેશ્વરનું છે, પણ!! દુઃખ તો બિલકુલ પોતાનું જ છે. માટે જ દુઃખ દ્વારા પ્રાપ્ત થયેલું પોતાનું બને છે. માણસનો આંતર બાહ્ય વિકાસ સાચું પૂછો તો દુઃખમાં જ થાય છે.

            આજ સુધીના અગણિત ઉદાહરણો છે કે માનવ-સમાજ દુઃખથી જેટલો જેટલો ઘડાયો છે, તેટલો સુખ- સમૃદ્ધિથી ઘડાયો નથી. દુઃખમાં જેટલો વિચારશીલ બન્યો છે, તેટલો સુખમાં વિચારશીલ બન્યો નથી, કેમકે!! દુઃખના બંધારણમાંજ એવું કાંઈક અદ્ભુત તત્ત્વ છુપાયેલું છે કે તે વ્યક્તિમાં રહેલી સર્વોત્તમ શક્તિઓને ખેંચીને બહાર લાવી પ્રગટ કરી દે છે...

             એક રાજા હતો, તેને ભવ્ય રાજમહેલ બાંધવો હતો. પણ!! રાજગુરુએ એવી ભવિષ્યવાણી ભાખી હતી કે, જે દિવસે મહેલ પૂરો થશે, એ જ દિવસે રાજા મૃત્યુ પામશે.. આ ભવિષ્ય કથન જાણી રાજા દુઃખના વમળમાં સરી પડ્યો, પણ!! રાજાને દુઃખમાં સબડીને ક્ષણે ક્ષણે મરવું યોગ્ય ન લાગ્યું, માટે રાજાએ યુક્તિ કરી મહેલતો બંધાવ્યો અને તેનો કોઈને કોઈ ભાગ અધૂરો છોડી દીધો જેથી મહેલ પૂરો થયો તો ન જ ગણાય, તો રાજા તેમાં રહી શકે અને લાંબુ આયુષ્ય જીવી શકે...

            રાજાને માટે યોજના-સંકલ્પ અને લક્ષ્ય મહત્વના હતા તેથી તેણે ભવિષ્યવાણીને ખોટી પાડી અને તે દીર્ઘાયુષ્ય જીવ્યો... આમ મનનું તેજ દુઃખમાં પણ જ્વલંત રાખવાની વાત છે. દુઃખ પોતાની પાછળ સુખનો મહાસાગર લાવે છે. રાજા તો બુદ્ધિશાળી હતો તેણે રાજગુરુનું માન પણ રાખ્યું અને લાંબુ આયુષ્ય જીવવાની ઇચ્છા સંતોષી શક્યો અને સુંદર મહેલ મળ્યો તે વધારાનું....

              પણ!! ઉમદા કાર્યનું ધ્યેય ન હોય તો અમથી દુઃખની થપાટ લાગવાથી માણસ ભાંગીને ભુક્કો થઈ જાય છે. આવા માણસો ક્યારે દુનિયામાં આવીને જતા રહે છે તે કોઈને ખબર પણ પડતી નથી...

              તપ વગરનું કશું મળતું નથી. આ જે તપ છે, જે પેશન છે પોઝીટીવ લાઈફ  માટેનું એ પણ એક અર્થમાં દુઃખનો જ પ્રકાર છે. એ દુઃખ જ સાધના, એ દુઃખ જ તપસ્યા, એ દુઃખનું જ પરિણામ આનંદ-ઈશ્વર... દુઃખની આ તપ રૂપી સાધના દ્વારા માણસ અંતે સફળતા, આનંદ, મુક્તિ તથા ઈશ્વરને પ્રાપ્ત કરી શકે છે...

           સુખમાં સુવિધાઓમાં વ્યક્તિ પોતે પોતાનાથી દૂર થતો જાય છે. જ્યારે દુઃખમાં અસુવિધાઓમાં તે પોતાની વધુ નજીક આવી જાત સાથે એકરૂપ થઈ શકે છે. અર્થાત બ્રહ્મ જેવી સર્વોચ્ચ પ્રાપ્તિનાં મૂળમાં પણ તપ રૂપે દુઃખ જ ઊભેલું જોવા મળે છે....

           ફોનિક્સ પક્ષીની એક પૌરાણિક કથા છે જે ચક્રીય રીતે ફરીથી ઉત્પન્ન થાય છે અથવા તો ફરીથી જન્મે છે. અગ્નિ અને સૂર્ય સાથે સંકળાયેલ, ફોનિક્સ તેના પુરોગામીની રાખમાંથી ઉત્પન્ન થઈને નવું જીવન મેળવે છે. ફોનિક્સ પક્ષી ચોક્કસપણે સ્ત્રી છે! સાર્વત્રિક રૂપે, ફોનિક્સ એ પુનરુત્થાનની નિશાની છે. તે એક એવું પક્ષી છે જે મૃત્યુનું પ્રતિક છે. આ સુંદર પક્ષી જન્મ અને મૃત્યુના ચક્રને રજૂ કરે છે, સુખ અને દુઃખને રજૂ કરે છે... 

           આમ, ધગધગતી આગમાં બળવું પડે છે, અને રાખ થઈ જવું પડે છે... ફરી એ અંગાર ઓકતી રાખ'માંથી બેઠું થવાની હિમ્મત હોય ત્યારે સોના જેવા ચળકાટથી જીવન સૂર્ય જેવા તેજથી તેજોમય બને છે....

©️®️

🎯 Writer : Prof.Dr.Vaibhavi Trivedi 

🎯 Matusri Shantaben arts College 

 

👉 Image courtesy : Google 

 👉 Notice📖

The translator is configured on the web version for your convenience, so that you can translate and read your favorite articles in your native language.....

Ego / અહંકાર

{મારી કોલમ 'અનુભવ બિંદુ' માંથી}

"અહંકાર અને અભિમાન એ માણસની સૌથી નબળી કડી છે..."

कोटि करम लागी रहे एक क्रोध की लार

कियाकराया सब गया जब आया अहंकार।

 

            ક્રોધની પાછળ કર્મો લાગેલા હોય છે. ક્રોધ અને અહંકાર બંને સાથે રહે છે, જ્યારે મનુષ્યમાં અહંકાર આવી જાય છે ત્યારે જે કાંઈ કર્યું હોય તેની પર પાણી ફરી વળે છે. પોતાની જુઠી માન-મર્યાદાને ટકાવી રાખવા માણસ બધું કરી છૂટે છે. ભલે તેના માટે તેને ગમે તેટલો દેખાવ કરવો પડે. પોતાના કરતાં બીજું કોઈ સવાયું નથી તે સાબિત કરવા માટે માણસ બધું કરી જાણે છે...

           માણસને નાની અમથી સફળતા મળે કે તે તરત આસમાનમાં ઉડવા લાગે છે. અહંકારમાં રાચતા વ્યકિતની શ્રીમંતાઇના, જ્ઞાનના વખાણ સાંભળી તે ફુલાઈને ફાળકો થઈ જશે. આવા વ્યક્તિ પાસે સમજદાર વ્યક્તિ પોતાના કામ આસાનીથી કઢાવી શકે છે. અભિમાનીને વળી જોઈએ શું!? ખોટી પ્રસંશા અને વખાણ,,, બસ! માણસને પોતાની મહત્તા દેખાવી જોઈએ...

            અહંકાર, અભિમાન એ માણસની નબળી કડી છે, તેનાથી તે ઉપર ચઢવાને બદલે સતત નીચે પટકાતો જાય છે. કોઈપણ જાતનું અભિમાન છેવટેતો પતનને જ નોતરે છે.. અહંકાર અને મદ હોય ત્યારે તેને ખબર રહેતી નથી કે તે ખુદ શું કરી રહ્યો હોય છે!!??

            ગરીબ, લાચાર, અસહાય લોકો પ્રત્યે જે સહાનુભૂતિ દર્શાવે તે માનવતાનો ઉચ્ચ ગુણ છે.. જીવનમાં ક્યારે શું બનશે તેની કોઈને ખબર નથી. કશું કાયમ રહેવાનું નથી, કાળના પ્રવાહમાં બધું વિલીન થવાનું છે, તો ગુમાન કઈ બાબતનું!!?

  ✡️ કબીરે કહ્યું છે :

"कबीर गर्व न कीजिए, रंक ज हसिये कोय,

अभी नाव समुद्र में, क्या जाने क्या होय!?"

            સફળ થવા માટે મહેનત, ધગશ, ખંત અને તૈયારીની જરૂરિયાત હોય છે. મહેનતુ માણસ સફળ થાય જ છે. પણ! સફળતાને ટકાવી રાખવી અઘરી છે. તેના માટે મહેનત અને હિમ્મત બન્નેની જરૂર પડે છે.. જેનામાં અખૂટ આત્મવિશ્ર્વાસ અને અતૂટ શ્રદ્ધા હોય છે તે જીવનનું દરેક કપરું કાર્ય સૂઝબૂઝથી સૂલજાવી નાખે છે. તેની સફળતા દીવાની જ્યોતની જેમ ધીમે ધીમે પ્રકાશ આપે છે અને અંતે પૂર્ણ જ્યોતિ પ્રકાશિત થતાં બધી દિશાઓમાં અજવાળા પથારે છે.... 

            એક ગરીબ છોકરો પ્રાથમિક શાળામાં અભ્યાસ કરતો હતો. માતા પારકા

કામ કરી તેને ભણાવતી હતી. તે છોકરો સવારના સમયે એક જજને પરચુરણ કામ કરી આપતો હતો. જજના બંગલામાં એક ન્યાયાલય જેવો ઓરડો હતો, ત્યાં એક મોટી સુંદર ખુરશી ખાસ જજને બેસવા માટે રાખવામાં આવી હતી. આ છોકરો રોજ આ ખુરશી સાફ કરવા આવે, એવી તો ચમકદાર બનાવી નાખે અને ક્યાંય સુધી તેને જોતો રહે... 

          એક દિવસ જજે તેને પૂછ્યું, કે રોજ તું ખુરશીને જોતો રહે છે, તને આ ખૂબ ગમે છે!? છોકરાએ જવાબ આપ્યો, ના સાહેબ આ ખુરશી સાથે મારે કોઈ લગાવ નથી, પણ!! મોટા થઇને તમારી જેમ આવી ખુરશી પર બેસવું છે અને સત્યને ત્રાજવામાં તોલવું છે. તેની આ વાત જજના હૃદયને સ્પર્શી ગઈ. તેમણે બાળકને આર્થિક મદદ કરી અને છોકરો મોટો થઈ ન્યાયાધીશ બન્યો... 

     

             કહેવાનો મતલબ એટલો જ કે આત્મવિશ્વાસથી ભર્યો ભર્યો માણસ દુનિયા ખૂંદી નાખે છે. જેમ મરજીવો મોતનો ડર રાખ્યા વગર અખંડ આત્મવિશ્વાસથી દરિયામાં છલાંગ લગાવે છે કે મોતી તો મળશે જ.. અંતે તે મોતી મેળવીને જ રહે છે... આપણે પણ એવા મરજીવા બનવું જોઈએ કે જીવનરૂપી દરિયામાંથી સફળતા રૂપી મોતી શોધી શકીએ... 

            જ્યાં સુધી મનમાં વિચારો છે અને હાથમાં કામ છે, ત્યાં સુધી કોઈ યોજના છે, કોઈ સંકલ્પ છે, લક્ષ્ય છે ત્યાં સુધી જીવન છે... કાંઈક કરવાનું કાર્ય છે, ક્યાંક પહોંચવું છે, સ્વપ્ન છે, આકાંક્ષા છે એટલે મનના વિચારો છે અને એટલે જ જીવનમાં નવીનતા હજી ટકી છે... Down to earth રહીને માણવું, જાણવું, વિચારવું આ પરફેક્ટ પ્રિન્સિપલ્સ છે લાઈફના... ઉમદા કાર્યનું ધ્યેય ન હોય તો દેહ ગમે તેટલો સશક્ત હોય પણ!! એનું માનસીક અવસાન તો થઈ જ ચૂક્યું હોય છે.... 

©®Prof.Dr.Vaibhavi Trivedi 

Image courtesy : Google 

👉Notice📖

The translator is configured on the web version for your convenience, so that you can translate and read your favorite articles in your native language..... 

અંતરની વેદના

 

શું પામ્યાનો વહેમ છે !!?
શું પામવાની મથામણ છે !!?

સફેદ પાંખોથી વિહંગાવલોકન કરી, આકાશનાં કેટલાક પડળને વીંધીને
છેક બ્રહ્માંડમાં જઈ આવેલો જીવ,
વાદળોનાં સ્પર્શથી પ્રેમમાં પડેલો જીવ,
ઔંશની બુંદોમાં અટવાતો જીવ,
કાંઈક પામ્યાનો વહેમ,
ઘણું પામવાની મથામણ!

મરજીવાની જેમ છેક તળિયાની
સપાટીએ અડીને ઉપર આવેલો જીવ,
સોનેરી માછલીઓ સાથે અથડાતો જીવ
ચળકાટ કરતા મોતી-છીપલા અને
એક એક લહેરોમાં અટવાતો જીવ,
કાંઈક પામ્યાનો વહેમ,
ઘણું પામવાની મથામણ!

સ્વર્ગ, મૃત્યુ, પાતાળ
ત્રણે લોક ખંગાળ્યા કરી,
કાંઈક ખોજ કરવા નીકળેલો જીવ,
મોહમાયાનાં સકંજામાં સપડાયેલો જીવ,
ભીંતરના ગૂંચવાડામાં અટવાયેલો જીવ,
કાંઈક પામ્યાનો વહેમ,
ઘણું પામવાની મથામણ!

આગનાં દરિયામાં ડૂબવાનું આકર્ષણ,
જાજંવાનાં જળનું પણ! આકર્ષણ,
વાયુનાં વમંડળમાં ગતિનું પણ આકર્ષણ,
ભમતા ભ્રમિત થઈ જવાનું પણ આકર્ષણ,
વહેતા પ્રવાહમાં તણાઈ જવાનું આકર્ષણ,
પૃથ્વી, પાતાળ અને પરલોકનું આકર્ષણ,
આંખો આંજી નાખતાં સોનેરી પ્રકાશનું પણ આકર્ષણ...

અનહદના નાદનો અણ દિઠયો ખિંચાવ,
અચાનક કોઈ ગેબી ધડાકાભેર અવાજથી,
હળવો થઈ રહેલો જન્મોજન્મનો ભાર,
અને બસ,,,
પામી જવાશે સ્હેજમાં અઘરું નથી,
જરા જાત જંજોળીને તો જોઈએ,
જરા ઊંડા ઊતરીને તો જોઈએ,
સહેલું પામ્યાનો વહેમ છે,
અઘરું પામવાની મથામણ છે!

©️®️ Dr. Vaibhavi Trivedi 

👉All my articles have been published on blogger before.  Only my rights are marked on Fb and Blogger... By using it you may get notice from Facebook strike or blogger... 

👉Notice 📖 

The translator is configured on the web version for your convenience, so that you can translate and read your favorite articles in your native language..... 

 

Past connections

                      Writer : Pro.Dr. V.K.Trivedi 

                       

"लड़कपन खेल में खोया, 

   जवानी नींद भर सोया, 

      बुढ़ापा देख कर रोया

          वहीं किस्सा पुराना है ....... 

..... सजन रे जूठ, मत बोलो, 

         खुदा के पास जाना हे,

            न हाथी हे न घोड़ा हे,

               वहाँ पैदल ही जाना हे...... 

 1966 માં બનેલું મૂવી "तीसरी कसम" નું આ સોંગ મને અનહદ પ્રિય છે. રાજ કપૂર અને વહીદા 

રહેમાન પર ફિલ્માવવામાં આવ્યું હતું. હસરત જયપુરી દ્વારા લખવામાં આવ્યું હતું અને શંકર- જયકિશને કમ્પોઝ કર્યું હતું...... 

            

          વ્યક્તિ જો આ સોંગ નો હાર્દ સમજીલે તો પછી જીવનમાં કઈ સમજવાનું બાકી રહેતું નથી..... 

બાળપણ :- સમય અને શક્તિ છે, પરંતુ ધન નથી. 

યુવાની :- ધન અને શક્તિ છે, પરંતુ સમય નથી. 

ઘડપણ :- ધન અને સમય છે, પરંતુ શક્તિ નથી.

     આ ક્રમ પ્રમાણે જીવનચક્ર ઘૂમ્યા કરે છે. આમાં મગજથી કામ લેતા વ્યકિતઓ જીવનના તમામ તબક્કાઓમાં પ્રેક્ટિકલ લાઈફ જીવી જાય છે.... પણ અતિ લાગણીશીલ વ્યક્તિઓ જે દિલ થી વિચારતાં હોય છે તે ભૂતકાળ સાથે ચુંબકીય રીતે ચોંટેલા રહે છે, જેથી 

વ્યક્તિ વર્તમાનને આનંદથી માણવા માટે, એનો વર્તમાન સુખદ હોય તો પણ! ભૂતકાળથી  વીંટળાયેલો હોવાથી એ એને સ્વતંત્ર રીતે  માણી    સકતો નથી...  ભૂતકાળમાં રહેવાની ઘણી ભાવનાત્મક સમસ્યાઓ છે. આજે જીવવું અને ભવિષ્ય તરફ કામ કરવું એ સ્વસ્થ છે.. પણ! ભવિષ્યના આયોજન વિશે વિચારો કરીને ચિંતા કર્યા કરવી એ પણ મોટેભાગે નુકસાન પહોંચાડે છે... 

           લોકો તેમના ભૂતકાળને આગળ વધવા દેવાને બદલે તેની પાછળ જ રહે છે.  હું એવા ઘણા લોકોને જાણું છું કે જેમણે અત્યાર સુધી આ સમસ્યા અનુભવી છે.... દરેક વ્યક્તિને જીવનનાં તબક્કાઓનો સામનો સારા-નરસાં અનુભવોથી કરવો જ પડ્યો હોય છે, અમુક લોકો ભૂતકાળમાં ઘટેલી ઘટનાઓને વળગી તણાવમાં જ રહેતા હોય છે, તેઓ મેજર ડિપ્રેશનના શિકાર બની જતા હોય છે. 

           ડિપ્રેસિવ એપિસોડ ધરાવતા વ્યક્તિ ઘણો જ નિરુત્સાહ દર્શાવે છે, જે જીવનના તમામ પાસા પર હાવી થઇ જાય છે અને જે પ્રવૃત્તિઓ સામાન્ય રીતે માણી શકાય છે તેમાં તે આનંદનો અનુભવ કરી શકતા નથી. ડિપ્રેશન વાળા લોકો નિર્થકતા, અયોગ્ય અપરાધ અથવા ખેદ, લાચારી, નિરાશા, અને આત્મ-ધૃણાના વિચારો અને લાગણીઓથી ઘેરાયેલા હોય છે અથવા તેને વાગોળતા હોય છે..... 

                 જ્યારે દિલ અને દિમાગ બન્નેનો ઉપયોગ કરતાં લોકો વ્યવહારું અને આલા દરજ્જાનું જીવન જીવી શકે છે.... 

           

👉Notice📖

The translator is configured on the web version for your convenience, so that you can translate and read your favorite articles in your native language..... 

Depression is not a disease. Do not be afraid, talk.

                          Writer : Pro.Dr. V.K.Trivedi

👉Don't let depression dominate you :

👉 डिप्रेशन को अपने उपर हावी मत होने दो :

 यदि आपने कभी खुद को पूर्णतावाद और अवसाद के दुष्चक्र में फंसा पाया, तो आप अकेले नहीं हैं।  मेरा लेख  ब्लॉग पर सबसे अधिक पढ़ा गया लेख है।  मैंने पूर्णतावाद के साथ अपनी चल रही लड़ाई पर खुलकर चर्चा की है, लेकिन सच्चाई यह है कि मैंने अवसाद के साथ एक आजीवन लड़ाई भी की थी।  यह ऐसा कुछ नहीं है जिसे मैं कभी भी सहज साझा करने का अनुभव करती हूं।  मेरे कई अच्छे दोस्त भी नहीं जानते हैं, क्योंकि मैं अपने सबसे कठिन भड़कने के दौरान छिप जाती हूं, इसलिए मैं इसे ब्लॉग पर सार्वजनिक रूप से साझा करने की कभी कल्पना भी नहीं कर सकती।

लेकिन इसे छुपाना काफी मुश्किल हो रहा है।  मेरा मतलब है, मैंने गिरने वाले होम चुनौती के बीच में सभी ईमेल ग्राहकों को भेजना बंद कर दिया, पिछले महीने में मेरे कुछ योजनाबद्ध ब्लॉग पोस्ट वास्तव में लिखे गए, और 2019 के प्लानर को समय पर जारी नहीं किया गया।  इसे तर्कसंगत तरीके से समझाने का कोई वास्तविक तरीका नहीं है।  और यह केवल स्पष्ट कार्य सामग्री है, ऐसे अनगिनत फोन कॉल हैं जिनका मैंने उत्तर नहीं दिया, जिन ग्रंथों और ईमेलों का मैंने जवाब नहीं दिया, क्योंकि मैं अभी नहीं कर सकती।  मैं अभी नहीं कर रहीं और ईमानदारी से, मैं छिपने के लिए बीमार हो रही हूँ।  प्रिटिंग मुझे वापस वही से पकड़ रही है जो मैं वास्तव में यहाँ करने की कोशिश कर रही हूँ।  मैं तुम्हारी मदद करना चाहती हूं! 

मेरे घर में अच्छे दिनों में जो भी काम होते हैं, वे सभी बुरे दिन बेहतर बनाते हैं।  मेरे पास विचार और अनुभव हैं जो मुझे लगता है कि मदद कर सकते हैं और यह मुझे साझा करने के लिए ड्राइव करता है।  जीवन वास्तव में कठिन हो सकता है, लेकिन हम कठिन हो सकते हैं।

यहाँ मेरा सामान्य चक्र है?  क्या यह आपको भी फिट बैठता है?

साइकिल तोड़ दो

जब पूर्णतावाद हमारे बहुत कोर में तार-तार हो जाता है, तो हम चक्र से बाहर कैसे निकलते हैं?

सभी ईमानदारी से, मुझे नहीं लगता कि हम इसे पूरी तरह से बच सकते हैं, लेकिन मुझे लगता है कि हम इसे कभी-कभी बच सकते हैं और अन्य समयों के माध्यम से प्राप्त करना आसान बनाते हैं।  आखिरकार, अवसाद एक ऐसी स्थिति नहीं है जिससे हम बाहर सोच सकते हैं (मुझ पर विश्वास करें, अगर कोई रास्ता था, तो मैं अब तक खुद को इससे बाहर कर सकती हूं)।  हममें से कुछ लोगों के लिए, यह हमारे आंखों के रंग के समान ही है।  लेकिन ऐसी चीजें हैं जो मदद कर सकती हैं, इसलिए उस पर ध्यान दें।

(कोशिश) सभी या कुछ भी नहीं से बचें

हम कितनी बार आशावाद और उत्तेजना के साथ एक नई परियोजना या एक नया चरण शुरू करते हैं, केवल जल्द ही सभी या कुछ भी नहीं सोच के लिए जल्दी से स्लाइड करने के लिए।

हम हमेशा चक्र को रोकने में सक्षम नहीं हो सकते हैं, लेकिन हम इसे धीमा करने की कोशिश कर सकते हैं।  जब हम अपने कार्यों के प्रभावों को समझते हैं, तो हम कुछ मानसिक गड़बड़ियों से बचने में मदद कर सकते हैं।  अपनी सूची को देखने के लिए सीखना और खुद से कहना "यह असंभव है" आपकी मदद करेगा।  हो सकता है कि यह आपके पूर्णतावादी मस्तिष्क को कभी यह कहने से न रोकें कि "यह वास्तव में असंभव नहीं है, बस कठिन है, और मैं वास्तव में कठिन काम कर सकता हूं यदि मैं पूरी तरह से काम करता हूं और वास्तव में अतिरिक्त कठिन प्रयास करता हूं," लेकिन हो सकता है कि यह आंतरिक पूर्णतावादी को कम से कम हिस्से में रोक सके।  समय।  उदाहरण के लिए, यदि हम ऑल या नथिंग थिंकिंग को पहचानना सीख सकते हैं, तो हम अपनी अतृप्त ड्राइव को धीमा कर सकते हैं और इतनी जल्दी बाहर निकलने से बच सकते हैं।

(उस के माध्यम से काम करने पर अधिक के लिए सभी या कुछ भी नहीं पढ़ें, लेकिन यह जानते हैं: "सभी" मायावी है।)

लेट ऑफ द गिल्ट

हमेशा अपने प्रति दयालु रहें, विशेषकर अपने आप को।

परफेक्शनिस्ट प्रकृति के प्रति संवेदनशील होते हैं और बेहतर करने के लिए अतुलनीय ड्राइव करते हैं।  न केवल हम अपने लक्ष्यों तक पहुंचने और लगभग असंभव मानकों को निर्धारित करने के लिए खुद को पिछली स्वस्थ सीमाओं से धक्का देते हैं, जब हम असंभव अपेक्षाओं को पूरा नहीं करते हैं, तो हम खुद को हरा देते हैं।  चूंकि उन्हें शुरू करना असंभव था, इसलिए हमने शुरुआत से ही असफल होने के लिए खुद को निर्धारित किया।

आप जो अच्छा करते हैं उसे देखने के लिए खुद को प्रशिक्षित करें।  अगर आपको जरूरत है, तो एक दिन में आपके द्वारा की जाने वाली हर छोटी चीज़ों की सूची बनाएं।  यहां तक ​​कि मूर्खतापूर्ण बातें भी लिखें, जैसे कि आपके बच्चे के अदृश्य घाव पर एक बैंड-सहायता, सहकर्मी (या परिवार) को निजी नाटक के माध्यम से मदद करना, फोन पर अपने दोस्त से बात करना, कुत्ते को चलना ... सब कुछ।  यदि आप समय का एक गुच्छा बर्बाद कर रहे हैं, तो आप जल्दी से कहाँ देख पाएंगे, लेकिन अन्यथा, आप उन सभी चीजों को देखेंगे जो आप उस मामले में कर रहे हैं।

प्रगति की सराहना करना और बेहतर तरीके से गले लगाना सीखना उन सबसे चुनौतीपूर्ण चीजों में से एक है जिन्हें मैंने करने की कोशिश की है।  लेकिन पूर्णतावादी चुनौतियों को प्यार करते हैं, है ना ?!  तो आगे बढ़ो और अपने आप को चुनौती देना अपने आप पर आसान करना!

जब बर्नआउट आता है:

बर्नआउट चक्र में सबसे कठिन चरण है, क्योंकि इस समय तक, हम अपनी पूर्णतावादी सोच के सभी जाल में फंस गए हैं, इस बिंदु पर चक्र को तोड़ना असंभव लग सकता है।  लेकिन, यदि हम कोशिश नहीं करते हैं, तो अगला चरण सबसे बुरा है।  हमें अपनी देखभाल करने को प्राथमिकता देनी चाहिए और उन महत्वपूर्ण चीजों को छोड़ देना चाहिए जो सबसे महत्वपूर्ण चीजें नहीं हैं।  यदि हम धीमा नहीं पड़ सकते हैं, तो हम बिना किसी विकल्प के लगभग 60 मील प्रति घंटे से शून्य तक जा सकते हैं।  एक बार जब हम पूरी तरह से जल चुके होते हैं, तो वास्तव में काम करने के लिए कुछ भी नहीं बचता है और उन सभी चीजों के लिए जो कल तक चलने देने के लिए बहुत महत्वपूर्ण थीं, वैसे भी दुर्घटनाग्रस्त हो जाती हैं।

यहां तक ​​कि चक्र से बाहर तोड़ने का एक मौका देने के लिए, हमें कुछ करने देना चाहिए और हमें अपना ध्यान रखना चाहिए।

डिप्रेशन से खुद को बाहर निकालना

यदि आप अवसाद से पीड़ित हैं, तो आप जान सकते हैं कि आपको सबसे ज्यादा क्या खींचता है।  कुछ के लिए यह दवा है, दूसरों के लिए, यह परहेज योग्य मांगों से एक मजबूर विराम है।  ईमानदारी से, अगर मुझे इस बारे में तुरंत पता था, तो मैं एक ऐसा ज़िलिनेयर हूं जिसने अवसाद का इलाज ढूंढ लिया।

मुझे केवल इतना पता है: वह करो जो तुम्हें करने की आवश्यकता है, जो समय तुम्हें लेने की आवश्यकता है, तुम उसके लायक हो।  अवसाद एक अंधेरी जगह है।  जब आप इस चरण में हों तो स्थायी निर्णय न लें।  अक्सर, मेरे भड़कने के दौरान, मैं सबकुछ छोड़ना चाहता हूं: ब्लॉगिंग छोड़ना, अपनी सभी जिम्मेदारियों को छोड़ना, दोस्ती / रिश्ते छोड़ना, कुछ भी नहीं छोड़ना मेरी इच्छा से सीमा लगता है।  मुझे अब तक समझ में आ गया है कि यह मेरा दिमाग बेहतर महसूस करने के लिए एक त्वरित समाधान की तलाश में है, यह मेरी इच्छा है कि तिनके पर लोभी से बचकर रहना, यह पता लगाने की कोशिश करना कि बेहतर कैसे महसूस किया जाए।  ब्रेक लेना निश्चित रूप से सही बात है, और कुछ चीजों को छोड़ना अंत में सही हो सकता है, लेकिन मैं तब तक निर्णय नहीं लेता जब तक मैं थोड़ा बेहतर महसूस नहीं करता।

वास्तव में, मुझे सबसे अच्छी बात यह लगी कि धूप जल्दी वापस आने में मदद करती है।  सेहतमंद खाना खाने की कोशिश करना (मेरा मतलब फैट-शेमिंग डायट शुरू करना नहीं है, लेकिन मेरे शरीर के माध्यम से सोचने से इसके पोषण की जरूरत है), कुछ धूप मिल रही है, थोड़ी देर टहलें, एक अच्छी किताब पढ़ें, कम दबाव वाले सामाजिककरण, और  निश्चित रूप से कुछ नींद आ रही है।  इनमें से कोई भी चीज तत्काल इलाज नहीं है, लेकिन वे बेहतर महसूस करने के लिए मंच निर्धारित करते हैं।

उस क्षण मैं जीवन को थोड़ा स्पष्ट रूप से देखना शुरू करता हूं हमेशा एक चमत्कार की तरह महसूस होता है।  चमत्कार होते हैं और आपके लिए हो सकते हैं।  आप जो कुछ भी करते हैं, बस उस पर पकड़ रखें ... जल्द ही एक और परियोजना / घटना / चरण / उद्देश्य होगा जो आपके साथ पूर्णतावादी को फिर से प्रज्वलित करेगा।  जानवर को बाहर लाने के लिए एक अच्छी चुनौती की तरह कुछ भी नहीं है।  और अगर डिप्रेशन के हालिया बाउट पर काबू पाने के लिए ऐसा होता है, तो इसे आगे लाएं। 

अवसाद से निपटने के 5 सरल तरीके।

डिप्रेशन के साथ जीना कोई आसान बात नहीं है।  यह अक्सर ऐसा लगता है कि कोई भी वास्तव में यह नहीं समझता है कि आप क्या कर रहे हैं।

सबसे खराब भावना कभी अवसाद के लक्षण होते हैं और न जाने कैसे खुद को बेहतर महसूस करते हैं।  क्या आपने कभी इसका अनुभव किया है?

मुझे यकीन है कि आपके पास है और मुझे यकीन है कि आप अपने सबसे खराब दुश्मन पर कभी भी कुछ नहीं करना चाहते हैं।

अगर कोई नहीं जानता है, तो आप जानते हैं।

यह अच्छी भावना नहीं है।

अवसाद आपको सूखा, निष्क्रियता, एकाग्रता की कमी, निराशा, उदासी, परेशानी, आदि महसूस करवा सकता है।

कोई फर्क नहीं पड़ता कि अवसाद आपको देता है, आपको उन भावनाओं को समझने में मदद करने के लिए कुछ तकनीकों को ध्यान में रखना चाहिए।

सभी ईमानदारी में, जीवन कठिन है और अवसाद का सामना करना कभी-कभी कठिन होता है।  यह आपको सबसे बुरे समय में मारता है और जब आप उदास हो जाते हैं तो अपनी रट से बाहर निकलना बहुत मुश्किल होता है।

इसे आप नीचे न रखें।  इसके बजाय, अवसाद से निपटने में मदद करने के लिए अपने सभी मैथुन कौशल और रणनीतियों का उपयोग करें।

यहां उन चीजों की एक सूची दी गई है, जिन्हें आप अवसाद से निपटने के लिए कर सकते हैं।  एक कप चाय, एक कलम और एक नोटबुक लें।  इसके अलावा, इस जानकारी को अपने दोस्तों के साथ साझा करना न भूलें!

1. बाहर निकलें और थोड़ी धूप लें

सूरज की रोशनी आपके मूड को अच्छे तरीके से बदल सकती है।  सूरज की रोशनी भी आपके सेरोटोनिन को बढ़ावा देने में मदद कर सकती है।

एक दिन में कम से कम 15 मिनट के लिए मुफ्त धूप की दैनिक खुराक प्राप्त करने का प्रयास करें।  यदि आप काम पर हैं, तो 15 मिनट का ब्रेक लें।  धूप का आनंद लें।

यदि आप घर पर हैं और उदासी या निराशा की इन भावनाओं को महसूस करना शुरू करते हैं, तो उठें और बाहर टहलने जाएं।  बाहर एक तेज चलना आपकी सेहत के लिए अच्छा है और इससे आप बहुत ज्यादा धूप में निकल सकते हैं।

यदि आप अंदर हैं और बाहर नहीं जा सकते हैं, तो कमरे में रोशनी बढ़ाने के लिए अपने ब्लाइंड और खिड़कियां खोलने का प्रयास करें।  उस खिड़की के करीब बैठने की कोशिश करें, जहाँ से होकर प्रकाश आ रहा है।

2. लिखने से अवसाद से ग्रस्त

अपने विचारों और भावनाओं को लिखना बहुत से लोगों की मदद करने के लिए साबित हुआ है जो अवसाद के साथ जी रहे हैं।  नीचे लिखी अपनी भावनाओं और विचारों को देखकर आप अपने अवसाद को प्रबंधित कर सकते हैं।

यह लेखन निजी होना चाहिए, इसलिए स्वयं के साथ पूरी तरह से ईमानदार रहें और आप कैसा महसूस करते हैं, यह बिल्कुल लिखें।  जर्नलिंग उन पिन-अप विचारों और भावनाओं में से कुछ को राहत देने का एक शानदार तरीका है।

3. जुड़े और जुड़े रहें

अपने अवसाद को उन लोगों से दूर न रखें जो आपको प्यार करते हैं और आपको सबसे अधिक जानते हैं।  कुछ दोस्तों को बुलाओ और उन्हें बाहर घूमने के लिए रात को भी आमंत्रित करो।

डिप्रेशन के साथ रहते हुए आप सबसे बुरी चीज अपने परिवार या दोस्तों से खुद को अलग कर सकते हैं।  ये लोग आपकी सहायता प्रणाली से अलग हैं।  अक्सर, वे आपकी भावनाओं के बारे में नहीं जानते हैं, क्योंकि आपने इसे उनके साथ साझा नहीं किया है।

आप जुड़े रह सकते हैं तरीकों की इस सूची पर एक नज़र:

अपनी भावनाओं के बारे में किसी से बात करें। एक दोस्त के साथ एक साप्ताहिक / द्वि-साप्ताहिक रात्रिभोज की तारीख तय करें। एक दोस्त के साथ नियमित रूप से आप की जाँच करें। नए लोगों को क्लब में शामिल होने या अपने पड़ोस में दोपहर का भोजन या कॉफी के लिए एक दोस्त के साथ क्लास लेने के लिए फिल्मों, संगीत कार्यक्रम,  या एक दोस्त के साथ खरीदारी

इस सूची में से कम से कम एक कोशिश करें जब आप उदासी, निराशा, अकेलापन या अवसाद से उपजी किसी अन्य भावना को महसूस करना शुरू करें।

दूसरों के साथ जुड़े रहने से अवसाद से ग्रस्त रहें, जो आपके जीवन में खुशी लाए और आपके समुदाय या उन लोगों के सर्कल में शामिल हो, जिन्हें आप आनंद लेते हैं।

यदि आप वास्तव में अवसाद का सामना करना चाहते हैं, तो आपको अपनी ताकत और हर चीज को लिखने के लिए एक क्षण लेना चाहिए जो आपने किया है जिसे आप एक जीत मानते हैं।

यह कहते हुए कोई बहाना नहीं बनाते हैं कि आपके पास कोई ताकत या जीत नहीं है।  हर कोई करता है।  आपको बस खुद पर एक नजर डालनी है और उन चीजों को पहचानना है जो आप अच्छी हैं।

आप खाना पकाने में अच्छे हो सकते हैं, एक अच्छे दोस्त हो सकते हैं, दूसरों की मदद कर सकते हैं, धैर्य रख सकते हैं, प्रोत्साहित हो सकते हैं, रचनात्मक हो सकते हैं, भरोसेमंद हो सकते हैं, इत्यादि, सूची पर और जा सकते हैं।

बात उन गुणों को स्वयं में खोजने की है, उन चीजों को जिन्हें आपने पूरा किया है, और उन्हें लिखें।  आपके अच्छे गुणों को पढ़ने से आप अपने बारे में अच्छा महसूस कर सकते हैं, यहाँ तक कि जब आपका मन आपको बताता है।

4 अपने सभी छोटे जीत शामिल करें

यह पूरी तरह से वर्कआउट करने से आज कुछ भी हो सकता है कि आप अपने लॉन्ड्री में 10 रुपये का बिल पाएं।  कोई फर्क नहीं पड़ता कि यह कितना छोटा है, इसे गिनें।  यह मायने रखता है।

हर बार जब आप उन नकारात्मक विचारों को प्राप्त करते हैं जो अवसाद आप पर फेंकने की कोशिश करता है, तो बस अपनी जीत और ताकत की सूची निकालें और उन्हें पढ़ने के लिए खुद को याद दिलाएं कि आप क्या करने में सक्षम हैं।

यह वास्तव में मदद करता है और किसी भी समय और कहीं भी किया जा सकता है।  आपको इसे दूसरों के साथ साझा नहीं करना है, यह आपकी व्यक्तिगत सूची है।  जब भी आप कर सकते हैं तो इसका श्रेय खुद को देना है।  यह अवसाद से निपटने में मदद करने के लिए निश्चित तरीका है।

5. "वेलनेस टूलबॉक्स" बनाएं

एक वेलनेस टूलबॉक्स उन चीजों का एक बॉक्स है, जिन्हें आप खुद को बेहतर महसूस कराने के लिए खींच सकते हैं।  आपके वेलनेस टूलबॉक्स के लिए कोई विशेष नियम नहीं हैं।  आपको बस यह जानना है कि आपके लिए क्या काम करता है, आपके लिए क्या उपयोगी है, और फिर इसे अपने बॉक्स में जोड़ें।

उदाहरण के लिए, आप चीजों को जोड़ सकते हैं:

अपने पसंदीदा प्लेलिस्ट में अपने दोस्त के साथ खेलें। एक दोस्त या परिवार के सदस्य को याद करें जो आपको मुस्कुराता है / खुद को आइसक्रीम के लिए हँसाता है या अपनी पसंदीदा मिठाई अपने पसंदीदा मज़ाकिया मूवी को बाहर निकालें अपनी शक्तियों की सूची बनाएं और जीतें एक अच्छी किताब पढ़ें!

आपके वेलनेस टूलबॉक्स में कई अन्य चीजें हैं, जिन्हें आप जोड़ सकते हैं।  आपको पता है कि आपको क्या खुशी मिलती है।  उन चीजों को इकट्ठा करें जो आपको खुश करती हैं और उन्हें अपने टूलबॉक्स में डालती हैं जब आपको पिक-मी-अप की आवश्यकता होती है और आपको अवसाद से निपटने में मदद करने के लिए।

यदि आप किसी भी तरह की तकलीफ मे हों तो यहां बात करो 👇

👉QUICK CONTACT

104, Sunrise Arcade,
Plot No. 100, Sector 16, Koparkhairane,
Navi Mumbai - 400709

91-9820466726

aasrahelpline@yahoo.com

(यदि इस लेख ने आपकी मदद की, तो किसी और की मदद करें और इसे पारित करें।)

अच्छी तरह से रहो, दोस्तों।

An ocean of emotions - 2

                                        Writer : Pro.Dr. V.K.Trivedi

ખારાશ આખ્ખા ગામની બાઝી પડી મને

દરિયો થવાની ખેવના કેવી નડી મને....

 "પાણીની એકમાત્ર બુંદમાં પણ સમુદ્ર સમાંય શકે છે!!"    આવું શક્ય છે! વિચારો, વિચારો, તમારા વિચારો અહીં આવકાર્ય છે.... 

મારે જાણવું છે કે મારા અને તમારા વિચારો માં કેટલો ફર્ક છે.... 

               મારો કહેવાનો મતલબ એટલો જ હતો કે એક સારો વિચાર આખા સમુદ્ર જેટલા knowledge ને સમાંવી શકે છે, વિસ્તારી શકે છે..... આપણે આગળના ભાગમાં બહુ ઊંડાણ પૂર્વકની  વૈજ્ઞાનિક વ્યાખ્યાઓ સાથેની

વિસ્તારમાં ચર્ચા કરી કે લાગણી કેવી, કેટલા પ્રકારની લોકો પર અસર કરી શકે છે.... હવે આ એક ભાવ ની પ્રક્રિયા છે, જે જીવનમાં ઘટતી ઘટનાઓ અને સમજણ, બુધ્ધિ શક્તિ પ્રમાણે actions, reactions આપ્યા કરે છે....  કોઈ એમ કહે કે તારામાં કોઈ ફીલિંગ્સ જ નથી.... 👈 આ સામાન્ય બોલચાલ નાં વ્યવહારમાં વપરાતું વાક્ય છે... ભાવનાનાં કેટલા બધા પ્રકાર છે... 👇

👉 Feeling /  ભાવના 

👉 Sense /  ભાવના, જ્ઞાન, બોધ

👉 Spirit /  ભાવના, મનોવૃત્તિ, જીવાત્મા, મનોભાવ

👉 Imagination/ સુજબૂજ, ભાવના

👉 Whim / તરંગ, લહર, ઝક, ભાવના

👉 Pep/ ઓઝ, ભાવના, સાહસ

👉 Emotion / મનોવિકાર, જોશ, ભાવજોશ, ભાવ, ભાવના

👉 Reflectivity/ પરાવર્તન, પ્રતિબિંબ, ધ્યાન, વિચાર, ભાવના

👉 Indoctrination / ભાવના, સમજાવવું, યકીન, ભરોસો, વિચાર

👉 Sensation / સનસની, ઉત્તેજના, મહેસૂસ, સંવેદન, સંવેદના, ભાવના 

👉 Reverie / મન ની લહેર, માયા, સપના, ભાવના, ધ્યાન

👉 Reflection / પ્રતિબિંબ, પરાવર્તન, પરછાઈ, વિચાર, ધ્યાન, ભાવના

👉 Reflexion / પરછાઈ, પરાવર્તન, પ્રતિબિંબ, નિંદા, સોચ, ભાવના 

👉 Fancy /  પસંદ, કાલ્પનિક વિચાર, ભાવના, માયા, તરંગ

        Everything is connected to each other... જેમ હૃદય અને મન જોડાયેલું છે, હૃદય અને મગજ, મગજ અને મન અને એની સાથે આ બધા જ પ્રકાર નાં ભવાવેગ....

👉 મુખ્યત્વે મન બે પ્રકારનાં હોય છે....

     EGO MIND & SPIRIT MIND 

             જે spirit mind એટલે કે દૈવી મન છે એ વાસ્તવિકતા ધરાવે છે.... દૈવી દિમાગ શાઇન કરે છે, વિચારો, ક્રિયાઓ, અનુભવ અને વાસ્તવિક્તા ને નિર્ધારિત કરે છે. દૈવી મન નો ઉપયોગ કરતા લોકો pure હોય છે, એ જ ચેતન મન છે,  પૃથ્વી પર તે લોકો સ્વર્ગમાં છે.  તેઓ બધા માટે સુખ-સુખાકારી અને શાંતિ ની પ્રાર્થનાજ કરે છે....

આ પ્રાર્થનાનો આંતરિક અર્થ પૃથ્વી = અભિવ્યક્તિ, સ્વર્ગ = મન છે.  ઉપરથી નીચે સુધી વિશિષ્ટ અર્થો / સૂચિતાર્થ છે.  શારીરિક વિમાનમાં રહેલી બધી વસ્તુઓ (નીચે / પૃથ્વી) પ્રથમ આધ્યાત્મિક ફ્લોર (આધ્યાત્મિક) થી માનસિક ફ્લોર (ઉપર) સુધી દેખાય છે. "સ્વર્ગનું રાજ્ય તમારી અંદર છે."  આત્મા વિમાન (સ્વર્ગ) શુદ્ધ ચેતન છે.  આપણે આપણા વિચારોથી આધ્યાત્મિક વિમાનને આકાર આપીએ છીએ.  આધ્યાત્મિક વિમાન પરની બધી અને દરેક વસ્તુ કેટલાક સંભવિત સ્વરૂપમાં હાજર છે.  આપણા વિચારો / ચેતના આકાર આપે છે / આધ્યાત્મિક વિમાનમાં અસ્તિત્વમાં છે તે શક્યતાઓને વાસ્તવિક બનાવે છે.... 

  દૈવી દિમાગ એટલે જ શાઇન કરે છે. એના ગુણો જ અલૌકિક છે... 

Love/ peace / allcenterd/ accepting/ forgiving/ infinite/ & unity  આ વિચારો સમયસર દેખાય છે.  દૈવી મન કહેવાતા સારા અને અનિષ્ટ (દ્વૈત) વચ્ચે ભેદ પાડતા નથી.  એકલતા માત્ર દૈવી મનની સ્થિતિમાં છે.  જેઓ વાવે છે તે આરામથી સૂઈ શકશે. મતલબ કે  "વાવણી" નો અર્થ આકાશી ખાણના વિમાનમાં વિચારો મૂકવાનો છે.  જ્યારે સમય આવશે, ત્યારે તમે તમારા જીવનમાં તમારા વિચારો, વિચારોના વાસ્તવિક અભિવ્યક્તિઓ જોઈ શકશો.  વિપુલતાના વિચારો વિપુલતા બનાવે છે.  ગરીબીના વિચારો ગરીબી બનાવે છે.  મનને કેન્દ્રિત કરવું એ રેડિયો સ્ટેશનની આવર્તનમાં ટ્યુન કરવા જેવું છે.  જ્યારે આપણે  જાઝ સ્ટેશન પર ટ્યુન કરીએ ત્યારે જાઝ સંગીત સાંભળીએ છીએ,  જ્યારે wrap  સ્ટેશન પર ટ્યુન કરીએ, ત્યારે આપણે કચરો સાંભળીએ છીએ,  ક્લાસિક કે ઓલ્ડ સોન્ગ કે સૂફી શું સાંભળવું એ આપણા હાથમાં છે...જ્યારે તમે કોઈ સારા જાઝ સ્ટેશન પર ટ્યુન કરો ત્યારે તમને રોક એન્ડ રોલ સાંભળવાની અપેક્ષા નહીં હોય.  તે આપણા દ્રષ્ટિકોણથી સમાન છે.  આપણે પહેલા દેવત્વમાં જોડાવાનું શીખવું જોઈએ.  ખેતી કરવાનું શીખવુ પડશે, જેને દૈવી મન કહે છે.  જ્યારે આપણે આ દૈવી મનને કેળવીશું, ત્યારે બીજી બધી વસ્તુઓ ઉમેરાતી જશે...  "પહેલા સ્વર્ગના રાજ્યની શોધ કરીએ તો બધી વસ્તુઓ ઉમેરવામાં આવશે."  ભગવાન પવિત્ર પુસ્તકોમાં કહે છે, "હું લોકોની પરિસ્થિતિમાં પરિવર્તન કરતો નથી, જ્યાં સુધી તેઓ પોતાને પહેલા ફેરફાર ન કરે."  સકારાત્મક વિચારો અને કાર્ય કરીએ તો દૈવી મન જાગરૂક અવસ્થામાં રહે...

આપણે દુનિયામાં નિર્માણ કરવાની શક્તિ આપણી પાસે જ છે તે હકીકતનો વિશ્વાસ કરવો મુશ્કેલ છે, જ્યાં સુધી આપણે કોઈક વસ્તુ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા હોઈએ ત્યારે તેના અલંકારિક મેઇનફેસ્ટને જોતા નથી… તે સાચું છે!  દરેક ક્ષણ પછી સ્વર્ગ અથવા નરક બનાવવાની તક હોય છે.  આ આપણા અંગત મહત્ત્વ અને અંદર પ્રવેશવાની શક્તિનો પુરાવો છે, તેથી આપણે તેના વિના ન જઇએ.  દૈવી દિમાગ સાથે સર્જન (અદ્રશ્ય સાથેની વાતચીત) આપણે ભૌતિક વિશ્વમાં જે જોવા માંગીએ છીએ તેની જગ્યા બનાવે છે.  તમારી લાગણીઓ સાથે, અર્ધજાગ્રત અને સભાન મન એ એવા ઉપકરણો છે જેનો ઉપયોગ આપણે આ ભૌતિક વિમાનમાં જીવનની ગુણવત્તા માટે કરીએ છીએ.  તે આપણું સત્ય કહે છે કે આપણે જોઈએ છે કે નહીં.  આ બ્રહ્માંડનો સ્વભાવ અને નિયમો છે.  સ્વર્ગ અથવા પૃથ્વી પર નરક !! આપણી પસંદગી....

 

  જ્યારે આપણે આપણા દૈવી સ્વભાવને ઓળખીએ છીએ, ત્યારે આપણે એ પણ જોવાનું શરૂ કરીએ છીએ કે દેવત્વ સર્વત્ર છે અને આપણને ખ્યાલ છે કે આપણને ચોક્કસ સમય અથવા પવિત્ર સ્થાનોની જરૂર નથી જેમાં ધ્યાન કે પ્રાર્થના કરવી: પવિત્રતામાં  દિવ્ય છે, દરેક ક્ષણ ધ્યાન અને પ્રાર્થના છે અને દરેક સ્થાન પવિત્ર છે.

  આપણે જે પણ અનુભવીએ છીએ તે પ્રેમ અને આનંદ છે, અને જે આપણે યાદ રાખીએ છીએ તે આપણો દૈવી સ્વભાવ છે.

             "એકતામાં, દરેક વસ્તુ દિવ્ય છે, દરેક ક્ષણ ધ્યાન છે."  આ એક સાચા ફકીરના શબ્દો છે!  તમે આંખ જુઓ !!!  પ્રેમ અને પ્રકાશ બધું એમાં ડોકિયાં કરશે.....

                   અહંકાર થી ભરેલું મન દુનિયાના કોઈ ખૂણે શાંતિનો અહેસાસ નહિ થવા દે.... તે તેના દુર્ગુણો થી ધરબાયેલું જ રહે છે... ડેવિલ મન પોતાને ભલે સર્વોપરી માનતું હોય પણ Actually તે Fear / doubt / worry / self-centered / judgemental / selfcritical / limited / & secretion જેવા ભયકર અજગરી ભરડામાં લપેટાયેલું રહે છે.... બધી વસ્તુ ખોટી, સમાજનાં નિયમો ખોટા, ભગવાન પણ ખોટો.... ડેવિલ દિમાગ બીજું શું વિચારી શકે !? આપણાં મન પર આપણો કાબુ ખૂબ જરૂરી ફેક્ટર છે.... દૈવી અને શેતાની મન આપણી અંદર જ છે. કોને કેટલા અંશે ઉજાગર કરવું એ આપણા પર નિર્ભર કરે છે... 

          ઉપરનાં તમામ સેગમેન્ટ ને જોડો તો ખ્યાલ આવશે કે સાંપ્રત સમયમાં લોકો ડિપ્રેશનના શિકાર બહુ જ સરળતાથી થઈ જાય છે... લોહી થી ખરડાયેલું મન બહુ ચંચળ છે, તે ક્યારેય સ્થિર રહેતું નથી, એમાં સમાજ, પરિવાર કે મિત્રવર્તુળ માં બનતા બનાવો નો બોજ અને ભવાવેગો ને કાબુ કરવામાં અમુક લોકો જ સફળ રહે છે.... આ ચર્ચા નો અંત નથી... 

A sea of ​​emotions - 1

                       Writer : Pro.Dr. V.K.Trivedi

                 ન કહેવાયેલી, ન સહેવાતી, ન છુપાવી શકાતી, ન પ્રદર્શિત કરી શકાતી, દર્દ ભરી લાગણીઓનો સમુંદર જ્યારે ઘૂઘવે ત્યારે બહુ બહુ તો શું થાય !!?  થાય શું !!?? કાંઈ ન થાય, દૂધમાં ઉભરો આવે એમ ફરીથી એમાં ને એમાં સમાય જાય.... દુનિયાને ને આદત પડી છે, મોટા મોટા તુફાનો ઝીલવાની !!!!  પડવું, આખડવું, ફરી ઉભું થવું, ફરી બધું વ્યવસ્થિત કરી જીવન આગળ ધપાવવું.... આ જ ક્રમ છે... એ બધું બનતું રહે છે, ઘટ્તું રહે છે..... જીવન નૈયા ચાલ્યા કરે છે....

                પણ જેને 'હું' ની શોધ છે એ આ જન્મ ની નથી, એ પ્રવાસ કંઈ કેટલાય જન્મોથી શરૂ થઈ ચૂક્યો હોય છે... માનસિક અવસ્થામાં તમામ પ્રક્રિયા રિવાઇન્ડ - ફોરવર્ડ થતી રહે છે.... મારા હોવા કે ન હોવા થી દુનિયાને બહુ ફરક નહિ પડે, વધુ માં વધુ જેમ તળાવમાં ઉગેલા કમળ ને તોડવાથી જેમ પાણીમાં એકાદ બે ભ્રમણ પડે છે, બસ આટલો જ ફરક કહી શકાય.....  પણ ! પછી, એ કમળ નું થયું શું !!?? કોઈ ઈશ્વરની મૂર્તિના શિરે શોભ્યુ કે તેના પગે મુકવામાં આવ્યું !!??? શું થયું આખરે એ કમળ નું !!?   

                    લાગણીઓ નાં મોજા ઉછળે છે ! કે પછી પૂર આવે છે...!!  આ ભાવ સાથે જે તણાયા તેને ક્યાંય કિનારો નથી મળ્યો, આ વાસ્તવિકતા છે.... મને અમુક હિન્દી સોન્ગ ખૂબ ગમે છે, 

 Ham bhatakte hai, kyo bhatakte hai, dashto-sehra me

Aisa lagta hai, mauj pyasi hai, apne dariya me

Kaisi uljhan hai, kyo ye uljhan hai

Ek saya sa, ru-bru kya hai

Ai dil-e-nadaan, ai dil-e-nadaan

Aarzoo kya hai, justju kya hai !!

"રજિયા સુલ્તાન" ફિલ્મનાં આ ગીત ની એક આ પંક્તિ હજારો વાર હું ગુનગુનાવતી હોઈશ.... સીધું હૃદય ને આરપાર થઈ જાય.... --- એવુંજ "બાઝાર" ફિલ્મનું ---- 

Dikhayi diye yun ke bekhud kiya -2

Humein aap se bhi juda kar chale

Dikhayi diye yun ke bekhud kiya

Dikhayi diye yun

અઢળક ગીતો એવા હોય છે જેમાં હૃદયનાં તાર જણજણી જાય... મને સૂફીગીતો અને શાયરીઓ હિપનોટાઇઝ કરી દે છે, કેમકે એમાં એવો જાદુ છે કે'જો એકાદો સુર સચ્ચો લાગી જાય તો ફક્ત સાંભળવાથી જ અહંમ બ્રહ્માષ્મી અને શિવોહમ શિવોહમ નો અનુભવ થઈ શકે છે.... 

         ઈમોશન્સ, ફીલિંગ્સ - માણસ ને માણસ બનાવતી લાગણીઓ....... લોકો કહે છે કે માણસ માટીનો બનેલો છે. પણ મારું માનવું છે કે માણસ લાગણીઓનો બનેલો છે. માણસને અન્ય પ્રાણીઓથી જુદું પડતું કૈક હોઈ તો એ છે લાગણીઓ. જો કે એવું નથી કે પ્રાણીઓને લાગણી નથી હોતી, કુતરાઓ વફાદાર હોય છે, ખુશી અને દુઃખ વ્યક્ત કરે છે. ગાય- બળદને પણ રડતા જોયા છે. પક્ષીઓને પણ લાગણીઓ હોય છે, કબૂતરી ઈંડુ મૂકે ત્યારથી લઈ એમાંથી બચ્ચું પેદા થાય ત્યાં સુધી કબૂતર તેનું સાચવીને પાલન કરે છે, એના માટે એકેક તણખલું ભેગું કરી માળો બનાવે છે, જેથી ઠંડી/ગરમી/કે વરસાદ માં એનું રક્ષણ કરી શકે... ગમે ત્યાં થી ચણ શોધીને લાવે છે... બચ્ચું ઉડતા ન શિખી જાય ત્યાં સુધી પોતાની પાંખોમાં છુપાવીને રાખે છે..... આ લાગણીઓ જ તો છે.... 

      પણ પ્રાણીઓ કરતા માણસો પાસે વધુ લાગણીઓ છે. માણસો લાગણીને બોલીને વ્યક્ત કરી શકે છે....

        આ લાગણીઓ અદભૂત ચીઝ છે. લાગણી વગરનો માણસ (જેને જડ કહી શકો) એટલે રોબોટ જ બની જાય. લાગણીઓ પણ કેટલા પ્રકારની હોઈ છે પ્રેમની , ખુશીની, હાસ્યની, દુ:ખની, એકલતા, ભય, ગુસ્સો  વગેરે વગેરે  આટલી બધી લાગણીઓને કેમ સંભાળવી !!??? કેવી રીતે એક્સપ્રેસ કરવી ??  બધી જગ્યાએ, બધા વ્યક્તિઓની સામે બધી લાગણીઓ વ્યક્ત નાં કરી શકાય.... 

            લોકો બીજાની લાગણીઓ સાથે રમે છે... અમુક લોકો લાગણીઓને છુપાવે છે...ગુસ્સે થયા હોઈ તો પણ નોર્મલ બિહેવ કરતા હોય છે. શું લાગણીઓ ને સંતાડવી જોઈએ ? ખાલી સામેવાળા વ્યક્તિને નહિ ગમે એવું માનીને તમે લાગણી વ્યક્ત નાં કરો અને અંદર ને અંદર જ દબાવી રાખો તો શું થાય !? કહેવાય છે કે લાગણીઓ માણસને અંદરથી કોરી ખાય છે.  લાગણીઓને સંતાડવી નાં જોઈએ, ખાસ કરીને તમારા સૌથી નજીકના લોકોને જે અંદરથી વ્યકત થાય એ વ્યક્ત કરવું જોઈએ. એ તમને અંદરથી હળવાફૂલ બનાવી દેશે....

           જો કોઈ વ્યક્તિ કે વસ્તુના લીધે તમને અંદરથી ખરાબ લાગણીઓ ફિલ થતી હોઈ, એ વસ્તુ કે વ્યક્તિ વિશેની લાગણી  તમે તમારા નજીકના વ્યક્તિને  નાં બતાવી શકતા હોય તો આવી વ્યક્તિ કે વસ્તુને ભૂલીને, ગમે એટલી મજબુરીમાં પણ દુર થઇ જવું જોઈએ. નેગેટીવ ઈમોશન્સ માણસને સૌથી વધુ પરેશાન કરે છે. રોજ રોજ અંદરથી  મારે છે. પણ જો આ ઈમોશન તમે તમારી કરીબી વ્યક્તિને વ્યક્ત કરીને સમજાવી શકો અને એ તમને સપોર્ટ કરે, તમને સમજી શકે તો આવા ઈમોશન્સથી ઝડપથી દુર જઈ શકાય છે..... જો કે'આવું બહુ ઓછું બનતું હોય છે, પારકે ચુલે બધાને રોટલા શેકવા હોય છે... ઘણા સાવ નજીવી બાબતોમાં લાગણીઓથી ઘાયલ થઈ પોતાનું જીવન ચિંતાયુક્ત કે ડિપ્રેશનથી ઘેરી લે છે, સમજણના અભાવે અથવા વધુ પડતી સમજણના લીધે વ્યક્તિ ન કહી શકે કે ન રહી શકે એવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે.....

એક સવાલ કે “દુનિયામાં દરરોજ સૌથી વધુ કોણ મરે છે ?”

અને એનો સચોટ જવાબ, “દુનિયામાં સૌથી વધુ ઇચ્છાઓ મરે છે…”

      લાગણીઓ એ જીવતંત્રની સ્થિતિ છે જે નર્વસ સિસ્ટમ સાથે સંકળાયેલ છે,  ન્યુરોફિઝિયોલોજિકલ ફેરફારો દ્વારા સમજાવવામાં આવ્યું છે, જેમાં વિચારો, લાગણીઓ, વર્તણૂકીય પ્રતિક્રિયાઓ અને આનંદ અથવા નારાજગીની ડિગ્રી સાથેનાં પાસાઓ વિવિધ રીતે જોડાયેલા છે.  હાલમાં કોઈ વ્યાખ્યા અંગે કોઈ વૈજ્ઞાનિક સહમતિ નથી.  લાગણી ઘણીવાર મૂડ, સ્વભાવ, વ્યક્તિત્વ, સર્જનાત્મકતા અને પ્રેરણા સાથે જોડાયેલી હોય છે.... 

 મનોવૈજ્ઞાનિક, ન્યુરોસાયન્સ, એફેક્ટિવ ન્યુરોસાયન્સ, એન્ડોક્રિનોલોજી, મેડિસિન, ઇતિહાસ, ભાવનાઓના સમાજશાસ્ત્ર અને કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન સહિતના ઘણા ક્ષેત્રોમાં યોગદાન આપતા છેલ્લા બે દાયકાઓમાં ભાવના પર સંશોધન નોંધપાત્ર રીતે વધ્યું છે.... અસંખ્ય સિદ્ધાંતો કે જે મૂળ, ન્યુરોબાયોલોજી, અનુભવ અને ભાવનાઓના કાર્યને સમજાવવા પ્રયાસ કરે છે, ફક્ત આ મુદ્દા પર વધુ તીવ્ર સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે.  ભાવનાની કલ્પનામાં સંશોધનનાં વર્તમાન ક્ષેત્રોમાં એવી સામગ્રીનો વિકાસ શામેલ છે જે ભાવનાને ઉત્તેજીત કરે છે અને વધારે ઉત્તેજીત કરે છે.  આ ઉપરાંત, પીઈટી સ્કેન અને એફએમઆરઆઈ સ્કેન મગજમાં અસરકારક ચિત્ર પ્રક્રિયાઓનો અભ્યાસ કરવામાં મદદ કરે છે.....

 એકદમ મિકેનિસ્ટીક દ્રષ્ટિકોણથી, "લાગણીઓને હકારાત્મક અથવા નકારાત્મક અનુભવ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરી શકાય છે, જે શારીરિક પ્રવૃત્તિના વિશિષ્ટ પેટર્ન સાથે સંકળાયેલ છે."  લાગણીઓ વિવિધ શારીરિક, વર્તણૂકીય અને સંગનાત્મક ફેરફારો ઉત્પન્ન કરે છે.  લાગણીઓની મૂળ ભૂમિકા અનુકૂલનશીલ વર્તણૂકોને પ્રોત્સાહન આપવાની હતી કે ભૂતકાળમાં અસ્તિત્વ, પ્રજનન અને સગપણની પસંદગી દ્વારા જીન પસાર કરવામાં ફાળો આપ્યો હોય શકે....

 કેટલાક સિદ્ધાંતોમાં, સમજશક્તિ એ ભાવનાનું એક મહત્વપૂર્ણ પાસું છે.  જેઓ મુખ્યત્વે ભાવનાઓ પર કાર્ય કરે છે, તેઓ માની શકે છે કે તેઓ વિચારતા નથી, પરંતુ સમજશક્તિમાં શામેલ માનસિક પ્રક્રિયાઓ હજી પણ જરૂરી છે, ખાસ કરીને ઘટનાઓના અર્થઘટનમાં.  ઉદાહરણ તરીકે, આપણે માનીએ છીએ કે આપણે ખતરનાક પરિસ્થિતિમાં છીએ અને ત્યારબાદ આપણા શરીરની નર્વસ સિસ્ટમ (ઝડપી ધબકારા અને શ્વાસ, પરસેવો, સ્નાયુ તણાવ) ની ઉત્તેજના, ડરની લાગણીના અનુભવ માટે અભિન્ન છે.  અન્ય સિદ્ધાંતો, તેમ છતાં, દાવો કરે છે કે લાગણી અલગ છે અને તે સમજશક્તિ પહેલા હોઈ શકે છે.  સંવેદનાપૂર્વક કોઈ લાગણીનો અનુભવ કરવો તે ભૂતકાળના અથવા કાલ્પનિક અનુભવથી તે ભાવનાની માનસિક રજૂઆત દર્શાવે છે, જે આનંદ અથવા નારાજગીની સામગ્રી સાથે પાછો જોડાયેલ છે.  વિષયવસ્તુની સ્થાપના આંતરિક સ્થિતિનું વર્ણન કરીને, અનુભવોને મૌખિક સમજૂતી દ્વારા કરવામાં આવે છે.

 લાગણીઓ જટિલ હોય છે.  કેટલાક સિદ્ધાંતો અનુસાર, તે અનુભૂતિની અવસ્થાઓ છે જેનું પરિણામ શારીરિક અને માનસિક ફેરફારો છે જે આપણા વર્તન પર અસર કરે છે..... ભાવનાત્મક વર્તણૂક, વૃત્તિ સાથે પણ જોડાયેલી છે.  બહિર્મુખી લોકો સામાજિક થવાની સંભાવના વધારે હોય છે અને તેમની લાગણીઓને વ્યક્ત કરે છે, જ્યારે અંતર્મુખ લોકો વધુ સામાજિક રીતે પાછા ખેંચી લેવાય છે અને તેમની લાગણીઓને છુપાવે છે.  ભાવના એ હંમેશાં પ્રેરણા, સકારાત્મક અથવા નકારાત્મક પાછળની ચાલ છે.  અન્ય સિદ્ધાંતો અનુસાર, લાગણીઓ કારણભૂત શક્તિઓ નથી, પરંતુ ફક્ત ઘટકોના સિન્ડ્રોમ્સ છે, જેમાં પ્રેરણા, લાગણી, વર્તન અને શારીરિક ફેરફારો શામેલ હોઈ શકે છે, પરંતુ આ ઘટકોમાંથી કોઈ એક લાગણી નથી.  કે ભાવના એ એક ઘટક નથી જે આ ઘટકોનું કારણ બને છે. 

 ભાવનાઓમાં વિવિધ ઘટકોનો સમાવેશ થાય છે, જેમ કે વ્યક્તિલક્ષી અનુભવ, સંગનાત્મક પ્રક્રિયાઓ, અભિવ્યક્ત વર્તણૂક, મનોચિકિત્સાત્મક ફેરફારો અને ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટલ વર્તણૂક.  એક સમયે, વિદ્વાનોએ ઘટકોમાંથી એક સાથે ભાવનાને ઓળખવાનો પ્રયાસ કર્યો: વ્યક્તિલક્ષી અનુભવવાળા વિલિયમ જેમ્સ, સાધનસૂચક વર્તણૂક સાથે વર્તણૂક, શારીરિક પરિવર્તનવાળા મનોચિકિત્સકો અને તેથી વધુ.  તાજેતરમાં જ, લાગણીમાં બધા ઘટકોનો સમાવેશ થાય છે.  લાગણીના વિવિધ ઘટકો શૈક્ષણિક શિસ્તના આધારે કંઈક અલગ વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.  મનોવિજ્ઞાન અને ફિલસૂફીમાં, ભાવનામાં સામાન્ય રીતે મનોચિકિત્સાત્મક અભિવ્યક્તિઓ, જૈવિક પ્રતિક્રિયાઓ અને માનસિક સ્થિતિ દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ વ્યક્તિલક્ષી, સભાન અનુભવ શામેલ હોય છે.  સમાજશાસ્ત્રમાં લાગણીનું સમાન મલ્ટિકોમ્પોંશનલ વર્ણન મળ્યું છે.  ઉદાહરણ તરીકે, પેગી થોમિટ્સ  એ શારીરિક ઘટકો, સાંસ્કૃતિક અથવા ભાવનાત્મક લેબલ્સ (ક્રોધ, આશ્ચર્ય, વગેરે), શરીરના અભિવ્યક્ત ક્રિયાઓ અને પરિસ્થિતિઓ અને સંદર્ભોના મૂલ્યાંકન તરીકેની લાગણીઓને વર્ણવી હતી....

                      હવે આતો થઈ વૈજ્ઞાનિક વ્યાખ્યાઓની પરિભાષા, પણ !! જે સિદ્ધુ અને સરળ અને ઓમ જુવો તો વિટળાયેલું ગુંચડું !! એનું શું !? જે મન અને મગજ વચ્ચે કેમિકલ લોચાઓ ચાલ્યા કરે છે એનું નિરાકરણ ખરું ? આટલી ઊંડાણ પૂર્વક ની વાતો રજૂ કર્યા પછી સમજણ ને જ દોષ આપવાનો.....

Mother's day 10 May 2020

                            Writer : Pro.Dr. V.K.Trivedi

Here's when Mother's Day is celebrated across the globe in 2020:

India - 10 May

US - May 10

Australia - May 10

Ireland - March 22

France - June 7

Spain - December 8

Portugal - May 3

Middle East - March 21

Hungary - May 3

Germany -May 10

Austria -May 10

Switzerland - May 10

Greece and Cyprus -May 10

Israel - February 25

Russia - March 8

Ukraine - May 10

      મધર્સ ડે ક્યારે આવે છે !!? આવો પ્રશ્ન થાય, કેમ હર વખતે તારીખ બદલાતી હશે !!? તે કોણે ઉજવવાનું નક્કી કર્યું હશે !!?  આ વર્ષે યુકેમાં 22 માર્ચે મધર્સ ડેની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. ભારત માં 10 મે નાં રોજ,  પરંતુ દર વર્ષે તારીખ કેમ બદલાય છે ! અને અન્ય દેશો મધર્સ ડેની કઈ તારીખો ઉજવે છે !? 

       

        માતા નું યોગદાન આપણાં જીવનમાં જેટલું સ્ટ્રોંગ, દમદાર, લાગણીસભર, વાત્સલ્યમય સદાકાળ થી રહ્યું છે, દેહમાંથી જે દેહ આપે, જીવમાંથી જીવ આપે, દીવોમાંથી દીવો પ્રગટાવે, અપેક્ષા વિના જે પારાવાર સ્નેહ આપે, જેનાં પ્રેમનાં લેખાજોખા ન થઇ શકે-એ માતા જ હોય શકે... મધર્સ ડે / એક માતા હજારો પિતા કરતાં વધારે ગૌરવપૂર્ણ છે, ઋગ્વેદથી લઇને મનુસ્મૃતિ સુધી બધાએ માતા વિશે જણાવ્યું છે... 

माता यस्य गृहे नास्ति...अरण्ये तेन गंतव्यम् 

પંચતંત્રમાં ઉલ્લેખવામાં આવ્યું છે કે, જેમના ઘરમાં માતા નહીં તેમના માટે વનમાં જવું ઠીક રહે છે.... તેમ જ મધર્સડે નું પણ તથ્ય interesting છે.... ભારતીયોની એક ખાસિયત છે, કોઈ પણ ઉત્સવ હોય હોશભેર ઉજવણી કરવાની... ભારત પાસે ખુદ નાં એટલા તહેવારો છે; કે આખું વર્ષ ઉજાણી ચાલુ રહે... ઘરો માં મિસ્ટ અન્ન બનતા જ રહે.... તોય એમ ચાલે કાંઈ !!  ભૈ, આ ઈન્ટરનેટ યુગમાં અમે દુનિયાથી પાછળ થોડા રહી જઈએ ! હેં !?  

            મમ્મી કાઈ કહે એટલે " એ ભૈ મમ્મી તને શું ખબર પડે એમાં ! બધા માં માથું ન મારતી હોય તો." આવું કહેનારા મધર્સ ડે નાં ફોટા પડાવી FB, Instagram, Tiktok, Twitter etc,,,,,,  પર અપલોડ કરી લાઇકો ન કમાઈ લે ત્યાં સુધી ચેન થોડું પડે !! કે હું કેટલો/કેટલી પ્રેમાળ-પ્રામાણિક-સંસ્કારી અને લવિંગ કેરિંગ છું.... અમુક તો વળી વૃદ્ધાશ્રમ જઈ ફોટોશેસન કરશે, હદ છે ! વાઇરલ થવું ખૂબ સહેલું જો થઈ ગયું છે......

 કરો તમતમારે ઠોકમઠોક. વેલેન્ટાઈન ડે, ચોકલેટ ડે, ટેડ્ડી ડે, રોઝ ડે, ચડ્ડીબડ્ડી ડે, ફ્રેન્ડશીપ ડે, અને અનેકાનેક,,,,.... સમય સાથે ચાલવું એ સારી વાત છે. પણ ! થોડી જાણકારી પણ હોવી જોઈએ. હમણાં એક સર્વે દરમ્યાન યુથ જનરેશન ને ઐતિહાસિક સવાલો પૂછવામાં આવ્યા. દા. ત. રામાયણ / મહાભારતનાં પાત્રો નાં નામ જૂજ ને પણ ખબર નહોતી... જો આપણો વારસો જાળવવામાં આપણે સક્ષમ ન હોઈએ તો બીજા દેશોમાં ઉજવાતા તહેવારો કે ત્યાંનો ઇતિહાસ ક્યાંથી ખબર હોવાની....

      ખૈર ! આ તો માઁ માટે ની વાત છે, અંતરની સાચ્ચી લાગણી સાથે જોડાયેલી એટલે જાણવું ઘટે કે તેની શરૂઆત ક્યાં, ક્યારે અને ક્યાં દેશમાં  થઈ હતી ! 

            યુ.એસ. માં મધરિંગ સન્ડે એ વાર્ષિક રજા હોય છે, જે મે મહિનામાં બીજા રવિવારે યોજાય છે, તેથી દર વર્ષે તારીખ થોડી બદલાય છે....

        UKમાં, તારીખ ઇસ્ટર સાથે જોડાયેલી છે, જે ચંદ્ર કેલેન્ડર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે તે દર વર્ષે અલગ હોય છે.  UKનો મધર્સ ડે હંમેશાં લેન્ટના સમયગાળા દરમિયાન ચોથા રવિવારે આવે છે, જ્યારે લોકો સામાન્ય રીતે ઇસ્ટર તરફ દોરી જતા દિવસો માટે ચોક્કસ ખોરાક અથવા ખરાબ ટેવો જેવી ચીજો છોડી દેતા હોય છે....

 મધરિંગ રવિવાર એટલે શું?

 મધરિંગ રવિવાર એ માતા અને માતૃત્વ વ્યક્તિત્વના સન્માન માટે યોજાયેલ ઉજવણી છે.

 આ દિવસ બાળકોના સખત મહેનતુ માતાને સન્માન આપવા અને ઉપહાર આપવાના પ્રસંગમાં વિકસિત થયો છે.... UKમાં, તે મૂળ ધર્મ સાથે જોડાયેલો હતો, પરંતુ ત્યારબાદ તે ચર્ચ સાથેના તેના ઘણાં બધાં જોડાણો ગુમાવી ચૂક્યો છે અને મુખ્યત્વે પારિવારિક દિવસ છે... બાળકો સામાન્ય રીતે તેમની માતાને ક્રેડિટને ભેટ અને કાર્ડ આપે છે: 

 UK અને યુ.એસ. માટે મધર્સ ડે કેમ અલગ છે?

 UK માં, મૂળ ઘટનાનો માતાઓ સાથે બિલકુલ સંબંધ નહોતો અને ખ્રિસ્તીઓમાં તેમના "માતા" નો ચર્ચની મુલાકાત લેવાનો દિવસ હતો...

 ભૂતકાળમાં, ઘરેલુ સેવકોને તેમના વતન પાછા ફરવા અને તેમના પરિવાર સાથે પૂજા કરવા માટે એક દિવસની રજા આપવામાં આવી હતી. ઘરે જતા, આ યુવાનો ચર્ચમાં મૂકવા માટે જંગલી ફૂલો પસંદ કરતા - અથવા તેમના માતાને આપતા.....

      યુ.એસ. ની ઇવેન્ટ અલગથી શરૂ કરવામાં આવી હતી અને તે ધર્મ સાથે જોડાયેલી ન હતી પરંતુ તે સંપૂર્ણ રીતે માતાને સમર્પિત હતી... આ વર્ષે 22 માર્ચ રવિવારના રોજ મધર્સ ડે આવ્યો હતો... વિશ્વભરમાં, મધર્સ ડે ફેબ્રુઆરીથી ડિસેમ્બર સુધીના વિવિધ દિવસોમાં ઉજવવામાં આવે છે.

 ઘણા દેશોમાં, દિવસની સફળતા ઘણીવાર વ્યાવસાયિક રૂપે ચાલે છે, યુ.એસ. પાસેથી પ્રેરણા લેનારા વ્યવસાયો, જેણે આ દિવસની સ્થાપના કરી હતી.

 જો કે, મધર્સ ડેની ઉત્પત્તિ, કેટલાક માટે, ઇતિહાસ અને ધર્મનાં મૂળ છે.... જ્યારે 2020 માં મધર્સ ડે વિશ્વભરમાં ઉજવવામાં આવે છે:

તેના ધાર્મિક નામથી જાણીતા, મધરિંગ રવિવાર, તે વર્ષોથી વધુ વ્યવસાયિક બન્યું છે.

 2021 માં, તે 14 માર્ચ પર આવશે.... અહીં  ભારત માં 9 મી મે એ ઉજવવામાં આવશે...

માતૃદિવસ નાં વધામણાં

Writer : Pro.Dr. V.K.Trivedi

                                      

મારી માતા બા કહેતી.
હું મમ્મી કહેતી.
મારો પુત્ર મમ્મા કહે છે...

માઁ, મધર, આઇ, અમ્મી ઉપરાંત જૂદી જૂદી ભાષામાં પણ કેટલાંક સંબોધન છે- જે પ્રદેશ વિશેષ અને પરિવાર વિશેષે સ્વીકાર્યાં હોય છે....

આજે મધર્સ ડે, નાં દિવસે બધા પોતાની માતા માટે  વ્હાલ વ્યક્ત કરે છે. અને કરવો જ જોઈએ. માઁ નાં તોલે ક્યારેય કોઈ આવી શક્યું છે !!!

કાલે કેટલાંક વળી “ અવળવાણી “ ય ઓચરશે. ફિલોસોફી ઠાલવશે. વાસ્તવિકતાની દૂહાઇ દઇને વૃધ્ધાશ્રમ યાદ કરાવશે...

કેટલાકની દ્રષ્ટિનો લેન્સ સંસારની વિરુપતા પર જ અટકેલો હોય છે. તો વળી કેટલાક માતાપિતાના સ્વભાવનો વાંક કાઢતા ફરે છે.....
પણ આવા દિવસ - વિશેષ હોય છે જ લાગણીને વાચા આપવા. વ્હાલ વ્યક્ત કરવા. સ્મૃતિ તાજી કરવા. મનોમન પશ્ચાતાપ કરવા. કછોરુ હોઇએ તો માફી માંગવા. કમાવતર હોવાનું માનતા હોઇએ તોય માફ કરી દેવા. કારણકે માબાપ બદલી શકાતા નથી, બીજીવાર મળતા નથી.....
જન્મદાત્રી હોય તેને જ માઁ નથી કહેવાતું, પાલનહાર હોય તેને પણ માઁ જ કહેવાય છે. પછી તે કોઈ પણ સ્વરૂપે હોય, નાની-મામી-માસી-મોટી બહેન એને માઁ કહેવામાં જરાય સંકોચ ન કરવો જોઈએ.....
હું મારા નાનીમાં પાસે ઉછરી છું. મારી જન્મ દેનારી માઁ નાં અચાનક અક્ષરવાસ થવાથી મારા નાની મને અને મારા બે ભાઈઓ ને તેમની પાસે લઈ આવ્યા... મારી ઉંમર ફક્ત સાડા ચાર વર્ષ :
મારા ભાઈઓ મારાથી ઉંમરમાં નાનાં... હવે આ કોઈ સહેલી વસ્તુ નથી કે ઉંમર ના આ પડાવ પર આવી, આવો મોટો વજ્રઘાત સહન કરી અને બચ્ચાઓ ને ઉછેરી મોટા કરવા... દુનિયાદારી ની સમજ આપવી, સંસ્કારો નું સિંચન કરવું.... મારો મેમરી પાવર સુપર સોલિડ કહી શકાય એવો જન્મ થી રહ્યો છે. અમુક ઘટનાઓ નજર સમક્ષ જોઈ હોઈ તો તે subconscious mind મા સચેત હોય, જે અવાર નવાર મારા પર અટેક કરે... હું ઊંઘ મા દાંત કચકચાવીને જાગી જતી, રડવા લાગતી ' મારા નાની મને બથમાં ભરી લેતા, વ્હાલ કરતા... મને સમજાવતા કે બેટા હું છું ને તારી પાસે, આરામ થી સુઈ જા... અને હું સુઈ ન જાઉં ત્યાં સુધી મને સહેલાવતા... મારી નાની જેવું કોઈ ન હોઈ શકે.. કોઈ નહીં.... મને ફક્ત મારા નાની જ સમજી શક્યા છે....
મારી ડિલિવરી પણ એમણે અને મારા બન્ને મામીઓ એ કરી છે. નાની ને કમર નો દુઃખાવો હતો, તેમ છતાં તેઓ મને શેક આપવા માટે 5 વાગ્યે ઉઠી જાય.. ગરમ ગરમ તગરા ઉચકી ને મારા ખાટલા નીચે પાથરે... હું જેટલું લખું એટલું ઓછું પડે, જેટલું યાદ કરું એટલો ધોધ વહે.... ઓહઃહઃ નાની હું તમારા વગર એકલી આખી દુનિયા માં એકલી પડી ગઈ હોય એવું લાગે , કઈ-કેટલીયે  વાર ખૂબ રડવું આવે...
તમારા માં એવું કંઈક હતું કે તમારા ગયા ના આટલા વર્ષો બાદ પણ તમને હું મારી આસપાસ જખું છું. હું દુનિયા ને સમજાવી નથી શકતી કે કઈ વાતો મા કેટલી સાચ્ચી છું... તમારા જેવી અસિમિત ક્ષમતાઓ કોના માં હોય શકે !!??
મારો પક્ષ ખેંચવા વાળા, મારી સફળતાઓ ને બિરદાવવા વાળા, નાની તમને આજ ના દિવસે કોટી કોટી વંદન.... 🙏🙏🙏
મારી મમ્મી પણ મારા નાની નો પડછાયો જ હશે...

આજે આ છલકતી લાગણીઓમાં ભીંજઇને ધન્ય ધન્ય અનુભવાય છે. કવિતા હોય કે સીધી સાદી હૈયાની વાત - માઁ નો મહિમા ઓછો વધતો નથી થતો.. વહેતો રહે છે સમથળ. 🙏

💓 Valentine's Day 💓

                            Writer : Pro.Dr. V.K.Trivedi

Valentine's Day
February 14
Love, Cupid, hearts, chocolates, cards and flowers are everywhere--it's Valentine's Day! On February 14, Americans celebrate love and friendship. But where did this holiday of affection come from?

The origins of Valentine's Day are murky. We do know that the ancient Romans celebrated the feast of Lupercalia, a spring festival, on the 15th of February. With the introduction of Christianity, the holiday moved to the 14th of February--the saint day that celebrated several early Christian martyrs named Valentine. But somewhere along the way, Valentine's Day came to represent romance. You can watch a romantic movie right here, "The Kiss," produced by Thomas Edison back in 1900.

The romance we associate with Valentine's Day may spring from the medieval belief that birds select their mates on February 14th. During the Middle Ages, human lovebirds recited verse or prose to one another in honor of the day. "Shall I compare thee to a summer's day?" wrote William Shakespeare. And poet Elizabeth Barrett Browning expressed love this way:

How do I love thee; let me count the ways.
I love thee to the depth and breadth and height
My soul can reach. . .

Do you write poetry? We also hear these sentiments in love songs, such as this funny old tune, "Aba Daba Honeymoon." How many love songs can you think of that could send your message on Valentine's Day?

Will you be my Valentine?" Nowadays, people often ask this of their loved ones in greeting cards. Probably the first greeting cards, handmade valentines, appeared in the 16th century. As early as 1800, companies began mass-producing cards. Initially these cards were hand-colored by factory workers. By the early 20th century even fancy lace and ribbon-strewn cards were created by machine. Perhaps you will give or receive a card today or celebrate your family or that special someone in another way. Valentine's Day also gives people a chance to reflect on the meaning of love. What do you think makes true love?

Depression is harmful to humans.

                           Writer : Pro.Dr. V.K.Trivedi

Depression is harmful to humans.


आपको अखिल मेनन याद है?  वो 27 साल का युवक जो ट्विटर पर एक बहुत मज़ाकिया अकाउंट चलाता था। उसके 50,000 फॉलोवर्स थे। वो

हमेशा राजनीति पर चुटकुले बनाता थे। वर्ष 2015 में उसने एक पानी की टंकी से कूदकर जान दे दी। शायद ये शख्स आपके ज़ेहेन में ना आए। लेकिन आपको जिया ख़ान तो याद होगी। एक खूबसूरत प्रतिभाशाली अभिनेत्री। उनकी पहली ही फिल्म में अमिताभ बच्चन के साथ काम करने का मौका मिला। ये बेहद दुख की बात है कि जिया ने भी डिप्रेशन में आकर अपनी जान दे दी।

इन आत्महत्याओं के पीछे किसी तरह का दुख, असफलता या डिप्रेशन थे। अगर आपके मन में कोई गहरा दुख, तनाव है या आपने हाल ही में किसी बड़ी असफलता का सामना किया है तो ये लेख आपके लिए है। डिप्रेशन एक धीमा कातिल है। ये ज़रूरी है की आप इसे पहचानें। याद रखिए हम सभी को कभी ना कभी जीवन में मदद की ज़रुरत पड़ती है। हो सकता है आपको अन्य लोगों से ज़्यादा ज़रूरत हो।

सामान्य उदासी और डिप्रेशन में फ़र्क।

हम सभी को पता है की हम में से सभी कभी न कभी तो उदास या दुखी होते ही हैं। कई बार हम काफ़ी घंटों या दिनों तक किसी बात को लेकर उदास होते हैं। कोई एक बात बार बार हमारे मन को परेशान करती है।

लेकिन डिप्रेशन का सबसे बड़ा लक्षण हैं कि ये उदासी आपके जीवन का हिस्सा बन जाती है। उसे बिना इलाज के ठीक करना या उसे भूलकर आगे बढ़ पाना कठिन हो जाता है।

इसके बावजूद दोनो में फ़र्क करना आसान नहीं है। हमारे देश में तो और भी कठिन है क्योंकि लोग डिप्रेशन को पागलपन समझते हैं। इसलिए सामाजिक डर के चलते या इस डर से कि लोग क्या कहेंगे, वे खुल के मदद नहीं माँगते।

डिप्रेशन चेक्लिस्ट।

1. खुद का ख़याल रखें: हर रोज़ नहायें, साफ कपड़े पहनें। अपने काम ख़त्म करें। इस से आपका आत्मसम्मान बना रहेगा।

2. नियमित खाना खायें: अपने आहार में फल और सब्ज़ियों को शामिल करें। सिर्फ़ जंक फूड ना खायें।

3. हर रोज़ घर से बाहर निकलें: खुद को अपने घर में बंद करने से बचें। बाहर निकलें, पैदल चलें, समान खरीदने जायें।

4. कम से कम 20 मिनिट व्यायाम करें: पैदल या तैराकी  या दौड़ना – आपको जो भी पसंद हो।

5. अच्छा संगीत सुनें: ऐसा संगीत सुनें जो दिल को ठंडक दे।

6. किसी एक व्यक्ति से बात करें: हर रोज़ कम से कम एक व्यक्ति से ज़रूर बात करें।

7. अपनी अच्छी बातें याद करें: कम से कम एक या दो ऐसे बातें याद करें जिनके बारे मैं आप धन्यवादी हैं। ये ही वो बातें जो आपके जीवन को जीने लायक बनाती हैं।

8. तीन ऐसे बातें को लिखें जिनके लिए आप आभारी हैं।

खुद को माफ़ करना सीखें। डिप्रेशन में आपकी ग़लती नहीं है। इसलिए खुद को कुसूरवार मत मानिए। अगर आपको किसी भी बात को लेकर अपराध बोध है तो यीशू मसीह से प्रार्थना कीजिए। उन से माफी मांगिए। वो आपको माफ़ करने का इंतज़ार कर रहा है।

परमेश्वर में विश्वास करने वाले दाऊद ने बाइबल में एक भजन में लिखा है,

“परमेश्वर मेरी ज्योति और मेरा उद्धार है, मैं  किस से डरूँ?”