expr:class='"loading" + data:blog.mobileClass'>

Ads

Wednesday, 3 June 2020

Ancient University of India 3 - VIKRAMSHILA

            
  

рдЖрдк рд╕рдмрдХा рдмрд╣ोрдд рдмрд╣ोрдд рдзрди्рдпाрд╡ाрдж рдХी рдЖрдкрдиे рдоेрд░े рдм्рд▓ोрдЧ рдХो рд╕рд░ाрд╣ा l ЁЯЩП

рдЖрдк рдХे рдИрдоेрд▓ рдФрд░ рдоेрд╕ेрдЬ рдоिрд▓рддे рд░рд╣рддे рд╣ैं, рдЖрдкрдХे рд╕ुрдЭाрд╡ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЕрдм рд╕े рдоेрд░े рдм्рд▓ॉрдЧ рд╣िрди्рджी рдоें рднी рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ोंрдЧे l
рдпे рдоेрд░े рд▓िрдП рдЧрд░्рд╡ рдмाрдд рд╣ोрдЧी рдХि рдоेрд░े рд╕ंрд╢ोрдзрди рдПрд╡ँ рд╡िрдЪाрд░, рдоे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рднाрд╖ा рдоे рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рдмрд╣ोрдд рдЦुрд╢ рд╣ुँ l

рддो рд╣рдоाрд░ी рд╕ीрд░ीрдЬ рдЖрдЧे рдмрдв़ाрддे рд╣ुрдП рдЖрдЬ рд╣рдо рддीрд╕рд░ी рдЕрдж्рднुрдд рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдмाрд░े рдоें рдЬाрдирдХाрд░ी рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХрд░ेंрдЧे l


рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рднाрд░рдд рдХा рдПрдХ рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╢िрдХ्рд╖ा-рдХेрди्рдж्рд░ (рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп) рдеा। рдиाрд▓рди्рджा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдФрд░ рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рджोрдиों рдкाрд▓ рд░ाрдЬрд╡ंрд╢ рдХे рд░ाрдЬ्рдпрдХाрд▓ рдоें рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рдЬрдЧрдд्рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдеे। рд╡рд░्рддрдоाрди рд╕рдордп рдоें рдмिрд╣ाрд░ рдХे рднाрдЧрд▓рдкुрд░ рдЬिрд▓े рдХा рдЕрди्рддिрдЪрдХ рдЧाँрд╡ рд╡рд╣ीं рд╣ै рдЬрд╣ाँ рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рдеी। рдЗрд╕рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा реорд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдоें рдкाрд▓ рд░ाрдЬा рдзрд░्рдордкाрд▓ рдиे рдХी рдеी। рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдкрдг्рдбिрдд рдЕрддीрд╢ рджीрдкंрдХрд░ рдпрд╣ीं рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХрд░рддे рдеे।



рдпрд╣ाँ рдкрд░ рд▓рдЧрднрдЧ 160 рд╡िрд╣ाрд░ рдеे, рдЬिрдирдоें рдЕрдиेрдХ рд╡िрд╢ाрд▓ рдк्рд░рдХोрд╖्рда рдмрдиे рд╣ुрдП рдеे। рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рд╕ौ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдеी। рдиाрд▓рди्рджा рдХी рднाँрддि рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рд╡िрд╢्‍рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рднी рдмौрдж्рдз рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рд╕рд░्рд╡рдд्рд░ рд╕рдо्рдоाрди рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рджेрдЦा рдЬाрддा рдеा। рдЗрд╕ рдорд╣ाрд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдЕрдиेрдХ рд╕ुрдк्рд░рд╕िрдж्рдз рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдоें 'рджीрдкांрдХрд░ рд╢्рд░ीрдЬ्рдЮाрди рдЕрддीрд╢' рдк्рд░рдоुрдЦ рдеे। рдпे рдУрджрди्рддрдкुрд░ी рдХे рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдЫाрдд्рд░ рдеे рдФрд░ рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рдХे рдЖрдЪाрд░्рдп। 11рд╡ीं рд╢рддी рдоें рддिрдм्рдмрдд рдХे рд░ाрдЬा рдХे рдиिрдоंрдд्рд░рдг рдкрд░ рдпे рд╡рд╣ाँ рдкрд░ рдЧрдП рдеे। рддिрдм्рдмрдд рдоें рдмौрдж्рдз рдзрд░्рдо рдХे рдк्рд░рдЪाрд░-рдк्рд░рд╕ाрд░ рдоें рдЗрдирдХा рдпोрдЧрджाрди рдмрд╣ुрдд рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕рдордЭा рдЬाрддा рд╣ै।

рдоाрди्рдпрддा рд╣ै рдХि рдмрдЦ्рддिрдпाрд░ рдЦिрд▓рдЬी рдиाрдордХ рдоुрд╕्рд▓िрдо рдЖрдХ्рд░рдордгрдХाрд░ी рдиे рд╕рди резрезрепрей рдХे рдЖрд╕рдкाрд╕ рдЗрд╕े рдирд╖्рдЯ рдХрд░ рджिрдпा рдеा।


рдЗрд╕ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдиे рдЕрдкрдиी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХे рддुрд░рди्рдд рдмाрдж рд╣ी рдЕрди्рддрд░्рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдорд╣рдд्рдд्рд╡ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд▓िрдпा рдеा। рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдк्рд░рдЦ्рдпाрдд рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдХी рдПрдХ рд▓рдо्рдмी рд╕ूрдЪी рд╣ै। рддिрдм्рдмрдд рдХे рд╕ाрде рдЗрд╕ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХेрди्рдж्рд░ рдХा рдк्рд░ाрд░рдо्рдн рд╕े рд╣ी рд╡िрд╢ेрд╖ рд╕рдо्рдмंрдз рд░рд╣ा рд╣ै। рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рд╡िрдж्рдпाрдз्рдпрдпрди рдХे рд▓िрдП рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рддिрдм्рдмрдд рдХे рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдХे рд▓िрдП рдЕрд▓рдЧ рд╕े рдПрдХ рдЕрддिрдеिрд╢ाрд▓ा рдеी। рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рд╕े рдЕрдиेрдХ рд╡िрдж्рд╡ाрди рддिрдм्рдмрдд рдЧрдП рдеे рддрдеा рд╡рд╣ाँ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрдИ рдЧ्рд░рди्рдеों рдХा рддिрдм्рдмрддी рднाрд╖ा рдоें рдЕрдиुрд╡ाрдж рдХिрдпा। рдЗрди рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдоें рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рджीрдкंрдХрд░ рд╢्рд░ीрдЬ्рдЮाрди рдеे рдЬो рдЙрдкाрдз्рдпाрдп рдЕрддीрд╢ рдХे рдиाрдо рд╕े рд╡िрдЦ्рдпाрдд рд╣ैं। рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рдХा рдкुрд╕्рддрдХाрд▓рдп рдмрд╣ुрдд рд╕рдоृрдж्рдз рдеा। рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдмाрд░рд╣рд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдоें рдЕрдз्рдпрдпрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рейрежрежреж рдеी। рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдХुрд▓рдкрддि рем рднिрдХ्рд╖ुрдУं рдХे рдПрдХ рдордг्рдбрд▓ рдХी рд╕рд╣ाрдпрддा рд╕े рдк्рд░рдмंрдз рддрдеा рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХрд░рддे рдеे। рдХुрд▓рдкрддि рдХे рдЕрдзीрди рек рд╡िрдж्рд╡ाрди рдж्рд╡ाрд░-рдкрдг्рдбिрддों рдХी рдПрдХ рдкрд░िрд╖рдж рдк्рд░рд╡ेрд╢ рд▓ेрдиे рд╣ेрддु рдЖрдпे рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рд▓ेрддी рдеी।


рдЗрд╕ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рд╡्рдпाрдХрд░рдг, рди्рдпाрдп, рджрд░्рд╢рди рдФрд░ рддंрдд्рд░ рдХे рдЕрдз्рдпрдпрди рдХी рд╡िрд╢ेрд╖ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдеी। рдЗрд╕ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдЕрдд्рдпрдзिрдХ рд╕ुрд╕ंрдЧрдаिрдд рдеी। рдмंрдЧाрд▓ рдХे рд╢ाрд╕рдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХी рд╕рдоाрдк्рддि рдкрд░ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХो рдЙрдкाрдзि рджेрддे рдеे। рд╕рди резреирежрей рдИреж рдоें рдмрдЦ्рддिрдпाрд░ рдЦिрд▓рдЬी рдиे рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХो рдирд╖्рдЯ рдХрд░ рджिрдпा।
рдпрд╣ाँ рдмौрдж्рдз рдзрд░्рдо рдФрд░ рджрд░्рд╢рди рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рди्рдпाрдп, рддрдд्рдд्рд╡рдЬ्рдЮाрди, рд╡्рдпाрдХрд░рдг рдЖрджि рдХी рднी рд╢िрдХ्рд╖ा рджी рдЬाрддी рдеी। рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХी рд╕ुрд╡िрдзा рдХे рд▓िрдП рдкुрд╕्рддрдХें рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдИ рдЬाрддी рдеीं рддрдеा рдЙрдирдХी рдЬिрдЬ्рдЮाрд╕ाрдУं рдХा рд╕рдоाрдзाрди рд╡िрдж्рд╡ाрди рдЖрдЪाрд░्рдпों рдж्рд╡ाрд░ा рдХिрдпा рдЬाрддा рдеा। рдпрд╣ाँ рджेрд╢ рд╕े рд╣ी рдирд╣ीं рд╡िрджेрд╢ों рд╕े рднी рд╡िрдж्рдпाрдз्рдпрдпрди рдХे рд▓िрдП рдЫाрдд्рд░ рдЖрддे рдеे। рд╢िрдХ्рд╖ा рд╕рдоाрдк्рддि рдХे рдмाрдж рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдХो рдЙрдкाрдзि рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддी рдеी рдЬो рдЙрд╕рдХे рд╡िрд╖рдп рдХी рджрдХ्рд╖рддा рдХा рдк्рд░рдоाрдг рдоाрдиी рдЬाрддी рдеी। рдкूрд░्рд╡ рдордз्рдпрдпुрдЧ рдоें рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдХोрдИ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХेрди्рдж्рд░ рдЗрддрдиा рдорд╣рдд्рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдирд╣ीं рдеा рдХि рд╕ुрджूрд░ рдк्рд░ाрди्рддों рдХे рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдЬрд╣ाँ рд╡िрдж्рдпा рдЕрдз्рдпрдпрди рдХे рд▓िрдП рдЬाрдПँ। рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдпрд╣ाँ рдЫाрдд्рд░ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдмрд╣ुрдд рдЕрдзिрдХ рдеी। рдпрд╣ाँ рдХे рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рд╣ी рейрежрежреж рдХे рд▓рдЧрднрдЧ рдеी рдЕрддः рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХा рдЙрдирд╕े рддीрди рдЧुрдиा рд╣ोрдиा рддो рд╕рд░्рд╡рдеा рд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ рд╣ी рдеा। рдЗрд╕ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдЕрдиेрдХाрдиेрдХ рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдиे рд╡िрднिрди्рди рдЧ्рд░ंрдеों рдХी рд░рдЪрдиा рдХी, рдЬिрдирдХा рдмौрдж्рдз рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें рдиाрдо рд╣ै। рдЗрди рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдоें рдХुрдЫ рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдиाрдо рд╣ैं- рд░рдХ्рд╖िрдд, рд╡िрд░ोрдЪрди, рдЬ्рдЮाрдирдкाрдж, рдмुрдж्рдз, рдЬेрддाрд░ि рд░рдд्рдиाрдХрд░ рд╢ाрди्рддि, рдЬ्рдЮाрдирд╢्рд░ी рдоिрд╢्рд░, рд░рдд्рдирд╡рдЬ्рд░ рдФрд░ рдЕрднрдпंрдХрд░। рджीрдкंрдХрд░ рдиाрдордХ рд╡िрдж्рд╡ाрди рдиे рд▓рдЧрднрдЧ реирежреж рдЧ्рд░ंрдеों рдХी рд░рдЪрдиा рдХी рдеी। рд╡рд╣ рдЗрд╕ рд╢िрдХ्рд╖ाрдХेрди्рдж्рд░ рдХे рдорд╣ाрди рдк्рд░рддिрднाрд╢ाрд▓ी рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдоें рд╕े рдПрдХ рдеे। рдЕрдм рдЗрд╕ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдХेрд╡рд▓ рдЦрдг्рдбрд╣рд░ рд╣ी рдЕрд╡рд╢ेрд╖ рд╣ैं।


рдмрдЦ्рддिрдпाрд░ рдЦिрд▓рдЬी


рдк्рд░ाрдЪीрди рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдиाрд▓ंрджा рдФрд░ рддрдХ्рд╖рд╢िрд▓ा рдоें рдоौрдЬूрджा рд╡िрд╢्рд╡ рд╕्рддрд░ рдХे рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдХे рдкूрд░рдХ рдеे।  рдпрд╣ рджिрд▓्рд▓ी рд╕рд▓्рддрдирдд рдХे рдмрдЦ्рддिрдпाрд░ рдЦिрд▓рдЬी рдХे рдПрдХ рд╣рдорд▓े рдХे рджौрд░ाрди рдирд╖्рдЯ рд╣ोрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рдЪाрд░ рд╢рддाрдм्рджिрдпों рддрдХ рдЪрд▓ा।

рдоुрдЭे рдкрд╣рд▓े рдПрдХ рдХрд╣ाрдиी рдХे рд╕ाрде рд╢ुрд░ू рдХрд░рдиा рдЪाрд╣िрдП, рдЬो рдоुрдЭे рдпрдХीрди рд╣ै рдХि рдЖрдк рдоें рд╕े рдЕрдзिрдХांрд╢ рдиे рдирд╣ीं рд╕ुрдиा рд╣ै।  рдпрд╣ рдХрд╣ाрдиी "рдиाрд▓ंрджा / рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХो рдирд╖्рдЯ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╡्рдпрдХ्рддि" (1193 CE) рдХे рдмाрд░े рдоें рд╣ै।

рдпрд╣ рдЙрди्рдоाрджी рдЗрд╕्рд▓ाрдоिрдХ рддुрд░्рдХ рдоुрд╣рдо्рдордж рдЧोрд░ी рдХी рд╕ेрдиा рдХा рд╕рд░рджाрд░ рдеा, рдЬिрд╕рдиे 12 рд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдХे рдЕंрдд рдоें рднाрд░рдд рдкрд░ рдЖрдХ्рд░рдордг рдХिрдпा, рдкृрде्рд╡ीрд░ाрдЬ рдЪौрд╣ाрди рдХो рдзोрдЦा рджिрдпा рдФрд░ рдЕंрдд рдоें рдордЧрдз (рдЖрдЬ рдХे рдмिрд╣ाрд░) рдХी рдУрд░ рдХूрдЪ рдХिрдпा рдФрд░ рдЙрд╕ рд╕рдордп рдХी рджुрдиिрдпा рдоें рд╕рдмрд╕े рд╕ुंрджрд░ рдЗрдоाрд░рдд / рдкрд░िрд╕рд░ рдХो рдЬрд▓ा рджिрдпा।  рдк्рд░ाрдЪीрди рдмौрдж्рдз рдиाрд▓ंрджा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп।

рднाрд░рдд рдХे рдмौрдж्рдз рдзрд░्рдо рдХे 1500 рд╕ाрд▓ рдкुрд░ाрдиे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоें "рд╡िрд╢ाрд▓" рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдШрдЯрдиा рдХे рд░ूрдк рдоें рдХुрдЫ рдЫोрдЯे рд╕े рдкрд░िрд╕рд░ рдоें рд╕्рдеिрдд рдХुрдЫ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХो рдЬрд▓ाрдиे рдХा рдпрд╣ "рдЫोрдЯा" рдХрджрдо рд╣ै।  500 рдИрд╕ा рдкूрд░्рд╡ рд╕े рднाрд░рдд рдоें рдмौрдж्рдз рдзрд░्рдо рдХा рдЬрди्рдо рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рд╣ुрдЖ рдФрд░ 1193 рдИ। рддрдХ рдЬीрд╡िрдд рд░рд╣ा।

    рдиाрд▓ंрджा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा 450 рдИрд╕्рд╡ी рдоें рд╢ाрдирджाрд░ рдк्рд░ाрдЪीрди рдЧुрдк्рдд рд╕ाрдо्рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдХुрдоाрд░рдЧुрдк्рдд рдиे рдХी рдеी।  рдЧुрдк्рдд, рд╣рд░्рд╖рд╡рд░्рдзрди, рдкрд▓ाрд╕ рдФрд░ рд╕ेрдиा рдХे рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг рдоें рдЗрд╕рдХा рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг 800 рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╡рд░्рд╖ों рддрдХ рдирд╣ीं рд░рд╣ा, рдЬрдм рддрдХ рдХि рдЗрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдиे рдордЧрдз рдХी рдкрд╡िрдд्рд░ рднूрдоि рдкрд░ рдЕрдкрдиा рдХрджрдо рдирд╣ीं рд░рдЦा।

  рдЬрдм рд╡рд╣ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдЧेрдЯ рдкрд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдЧाрд░्рдб рдХी рд╣рдд्рдпा рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж рдиाрд▓ंрджा рдкрд░िрд╕рд░ рдоें рджाрдЦिрд▓ рд╣ुрдП, рддो рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрдИ рджेрд╢ों рдХे рд╣рдЬाрд░ों рдЫाрдд्рд░ों рдХो рджेрдЦा।  рдЙрдирдоें рд╕े рдХुрдЫ рдкेрдб़ рдХे рдиीрдЪे рдкрд░िрд╕рд░ рдХे рдоैрджाрди рдоें рдз्рдпाрди рдХрд░ рд░рд╣े рдеे।  рдмिрдиा рдХिрд╕ी рджेрд░ी рдХे, рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиी рддрд▓рд╡ाрд░ рдЕрдкрдиे рд╣ाрде рдоें рд▓े рд▓ी рдФрд░ рдиिрд░्рджрдпрддा рд╕े рдЙрд╕ рдкрд░िрд╕рд░ рдоें рдоौрдЬूрдж рд╣рд░ рдПрдХ рдЧैрд░-рдоुрд╕्рд▓िрдо рдХो рдоाрд░рдиा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджिрдпा, рдЬिрд╕рдоें рдиाрд▓ंрджा рдХा рд╕рдмрд╕े рдкुрд░ाрдиा рднिрдХ्рд╖ु рднी рд╢ाрдоिрд▓ рдеा, рдЬो 40 рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╡рд░्рд╖ों рд╕े рдк्рд░ाрдЪीрди рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХा рд░рдЦрд░рдЦाрд╡ рдХрд░ рд░рд╣ा рдеा।

рд╕ाрдоूрд╣िрдХ рд╡рдз рдХे рдмाрдж, рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдкुрд╕्рддрдХाрд▓рдп рдХो рдк्рд░рдЬ्рд╡рд▓िрдд рдХिрдпा рдЬो рд╕рднी рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдЬ्рдЮाрди рдХे рд╡िрд╢ाрд▓ рд╕्рд░ोрдд рд╕े рд╕рдоृрдж्рдз рдеा рдЬो рдЙрд╕ рд╕рдордп рдзрд░рддी рдкрд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ो рд╕рдХрддा рдеा, рдЬिрд╕рдоें 30 рдоिрд▓िрдпрди рд╕े рдХрдо рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдирд╣ीं рдеे।  рдЗрддिрд╣ाрд╕рдХाрд░ों рдХा рджाрд╡ा рд╣ै рдХि рдЙрд╕ рдкुрд╕्рддрдХाрд▓рдп рдХो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рдЬрд▓рдиे рдоें 3 рдФрд░ рдбेрдв़ рдорд╣ीрдиे рд▓рдЧ рдЧрдП।

рдпрд╣ рд╢рдЦ्рд╕ рдХोрдИ рдФрд░ рдирд╣ीं “рдмрдЦ्рддिрдпाрд░ рдЦिрд▓рдЬी” рдеा !!

рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рд╡िрд╢्‍рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдмौрдж्рдз рдзрд░्рдо рдХी рд╡рдЬ्рд░рдпाрди рд╢ाрдЦा рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рдХेрди्рдж्рд░ рдеा। рдпрд╣ाँ рди्рдпाрдп, рддрдд्рд╡рдЬ्рдЮाрди рдПрд╡ं рд╡्рдпाрдХрд░рдг рдХी рд╢िрдХ्рд╖ा рджी рдЬाрддी рдеी। 12рд╡ीं рд╢рддी рдоें рдпрд╣ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдПрдХ рд╡िрд░ाрдЯ् рд╢िрдХ्рд╖ा–рд╕ंрд╕्рдеा рдХे рд░ूрдк рдоें рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдеा। рдЗрд╕ рд╕рдордп рдоें рдпрд╣ाँ рдкрд░ рддीрди рд╕рд╣рд╕्рд░ рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХी рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рд╕рдоुрдЪिрдд рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдеी। рд╕ंрд╕्рдеा рдХा рдПрдХ рдк्рд░рдзाрди рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рддрдеा рдЫः рд╡िрдж्рд╡ाрдиों рдХी рдПрдХ рд╕рдоीрддि рдоिрд▓рдХрд░ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा, рд╢िрдХ्рд╖ा, рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдЖрджि рдХा рдк्рд░рдмрди्рдз рдХрд░рддी рдеी। 1203 рдИ. рдоें рдоुрд╕рд▓рдоाрдиों рдиे рдЬрдм рдмिрд╣ाрд░ рдкрд░ рдЖрдХ्рд░рдордг рдХिрдпा, рддрдм рдиाрд▓рди्рджा рдХी рднाँрддि рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рдХो рднी рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдкूрд░्рдгрд░ूрдкेрдг рдирд╖्рдЯ–рдн्рд░рд╖्рдЯ рдХрд░ рджिрдпा। рдмрдЦ़्рддिрдпाрд░ рдЦ़िрд▓рдЬी рдиे 1202-1203 рдИ. рдоें рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рдорд╣ाрд╡िрд╣ाрд░ рдХो рдирд╖्рдЯ рдХрд░ рджिрдпा рдеा। рдпрд╣ाँ рдХे рд╡िрд╢ाрд▓ рдкुрд╕्рддрдХाрд▓рдп рдХो рдЖрдЧ рдХे рд╣рд╡ाрд▓े рдХрд░ рджिрдпा рдеा, рдЙрд╕ рд╕рдордп рдпрд╣ाँ рдкрд░ 160 рд╡िрд╣ाрд░ рдеे рдЬрд╣ां рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рдЕрдз्рдпрдпрдирд░рддрдеे। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдпрд╣ рдорд╣ाрди рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп, рдЬो рдЙрд╕ рд╕рдордп рдПрд╢िрдпा рднрд░ рдоें рд╡िрдЦ्рдпाрдд рдеा, рдЦрдг्рдбрд╣рд░ों рдХे рд░ूрдк рдоें рдкрд░िрдгрдд рд╣ो рдЧрдпा।

рддिрдм्рдмрддी рд╕ूрдд्рд░ों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рдкाँрдЪ рдорд╣ाрди рдорд╣ाрд╡ीрд░ рдмाрд╣рд░ рдЦрдб़े рдеे: рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा, рдЬो рдХि рдЙрд╕ рд╕рдордп рдХी рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдеी;  рдиाрд▓ंрджा, рдЕрдкрдиे рдк्рд░рдоुрдЦ рд▓ेрдХिрди рдЕрднी рднी рд╢ाрдирджाрд░, рд╕ोрдордкुрд░ा, рдУрджंрддрдкुрд░ा, рдФрд░ рдЬрдЧрджрд▓ा рдХे рд╕ाрдордиे рд╣ै।

рдиाрд▓ंрджा рдФрд░ рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा, рджो рдЕрди्рдп рдорд╣ाрди рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдЬो рдкाрд▓ рд╡ंрд╢ рдХे рджौрд░ाрди рдмрдб़े рд╣ुрдП рдеे, рдЙрди्рд╣ें рдорд╣ा рд╡िрд╣ाрд░ рдХрд╣ा рдЬाрддा рдеा, 'рдорд╣ाрди рдорда'।  рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рдпुрдЧ рдХा рдк्рд░рдоुрдЦ рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдеा рдФрд░ рдиाрд▓ंрджा рдХे рд╕ाрде рднाрд░рдд рдоें рдмौрдж्рдз рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рджो рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХेंрдж्рд░ों рдоें рд╕े рдПрдХ рдеा।

рдкाрд▓ рд╡ंрд╢ рдХा рджूрд╕рд░ा рд╢ाрд╕рдХ рдзрд░्рдордкाрд▓ рдПрдХ рдкрд╡िрдд्рд░ рдмौрдж्рдз рд░ाрдЬा рдеा рдФрд░ рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХे рд▓िрдП рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।  рд╡िрдХ्рд░рдорд╢िрд▓ा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдмिрд╣ाрд░ рдХे рднाрдЧрд▓рдкुрд░ рдХे рдкाрд╕ рдХрд╣рд▓рдЧाँрд╡ рдоें рд╕्рдеिрдд рд╣ै।




©️®️


ЁЯОп Writer : Prof.Dr.Vaibhavi Trivedi 


ЁЯОп Matusri Shantaben arts College 






ЁЯСЙ Image courtesy : Google 




 ЁЯСЙ NoticeЁЯУЦ




The translator is configured on the web version for your convenience, so that you can translate and read your favorite articles in your native language.....








No comments:

33 ркХોркЯી ркжેрк╡ркдા

        33 ркХોркЯી ркжેрк╡, 24 рк╡િрк╖્ркгુ рк░ૂркк, 12 рк╕рк░рк╕્рк╡ркдી рк╕рк░ુркк, 8 рк▓ркХ્рк╖્ркоી, 12 ркЧૌрк░ી, 36 ркдુрк╖િркд, 7 ркоાрк░ુркд્ркЧркг, 9 ркЧ્рк░рк╣ો, 10 ркжિрк╢ા ркжિркЧ્рккાрк▓, рк╕્ркеાркиિркХ...







google-site-verification: googlecde71fb50528fa15.html