Dreaming Psychology

"મારી કોલમ 'અનુભવબિંદુ'માં પ્રકાશિત થઈ ચૂકેલો આર્ટિકલ"

"સ્વપ્નાઓ પાછળનું રહસ્ય!"

     

           Hugely interesting અને Extremely wide છે Dreaming Psychology... આધુનિક મનોવિજ્ઞાન માનવીના મનની અંદર ઊંડું ઉતરે છે. માનવ હૃદયની લાગણીઓ, ભાવો, કલ્પનાઓ, ઈચ્છાઓ, વિચારોની સાથે માનવીના મનના અંદરના પ્રવાહનો અભ્યાસ કરે છે. દરેક માણસ કોઈને કોઈ સમસ્યાથી પીડાય છે. તેની દરેક મનોકામના પૂર્ણ થતી નથી, તેથી તે સ્વપ્નાઓ સેવવા લાગે છે.

          સ્વપ્ન એ છબીઓ, વિચારો, લાગણીઓ અને સંવેદનાઓનો ઉત્તરાધિકાર છે જે સામાન્ય રીતે ઊંઘના અમુક તબક્કા દરમિયાન મનમાં અનૈચ્છિકપણે થાય છે.  સપનાની સામગ્રી અને હેતુ સંપૂર્ણપણે સમજી શકાયા નથી, જો કે તે રેકોર્ડ કરેલા ઇતિહાસમાં વૈજ્ઞાનિક, દાર્શનિક અને ધાર્મિક હિતનો વિષય રહ્યો છે... 

            ત્યાં ખૂબ ઊંડા જ્ઞાનની પ્રાપ્તિ છે, અને આપણે તેમાંથી મોટાભાગના સમયે સૂઈએ છીએ ત્યારે સપના કાંઈક કહે છે, કાંઈક કુદરતી ઈશારો છે કે તમે ખરેખર કંઇક અજુગતું થવા વિશે શું જાણો છો! તમે ખરેખર શું અનુભવો છો!  તે વૃદ્ધિ, એકીકરણ, અભિવ્યક્તિ અને વ્યક્તિ, સ્થાન અને વસ્તુ સાથેના તમારા સંબંધોના આરોગ્ય માટે હાનિકારક છે કે ફાયદાકારક છે તે તરફ ધ્યાન દોરે છે... આપણી sensitivity મહત્વનો ભાગ ભજવે છે આ સપનાઓ decode કરવામાં... 

   

            દરેક વ્યક્તિને દુનિયામાં સર્વશ્રેષ્ઠ બનવાનું સ્વપ્ન તો હોય જ છે. વ્યક્તિ જાગૃત અવસ્થામાં હોય ત્યારે તેના નક્કી કરેલા સ્વપ્નો જ તેને દેખાય છે. તેને ચેતન-મન કહેવાય છે. પણ! અચેતન-મન નું ક્ષેત્ર ઘણું વિશાળ છે. ઊંઘમાં તે સક્રિય થાય છે અને વ્યક્તિને સપનાઓ આવે છે... 

 

        મનોવૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે, દરેક સ્વસ્થ માણસ એક રાતમાં 8 / 10 સ્વપ્ના જુએ છે. દરેક સપનાનું ડયુરેશન, દરેક સપનાનો સમય 15/20 મિનિટનો હોય છે. એવા યંત્રોની શોધ થઈ ચૂકી છે કે આપણાં મગજ ઉપર, આપણાં મસ્તિષ્કની સાથે એ યંત્ર લગાડી દેવામાં આવે તો જે રીતે કાડિૅયોગ્રામની ઉપર પૂરો ગ્રાફ આવી જાય છે, એ રીતે જ સ્વપ્નનું પૃથક્કરણ કરનારું મશીન બની ગયું છે. તે એક વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી રેકોર્ડિંગ કરીને જોઈ શકાય છે કે દરેક વ્યક્તિ 15/20 મિનિટ લાંબા એવા આઠથી દસ સ્વપ્ના દરેક રાત્રે જુએ છે. 

          આ બધા સ્વપ્નાઓ યાદ રહેતા નથી. જાગવાના સમય પહેલાં જે અંતિમ સ્વપ્ન જોયું હોય તે યાદ રહે છે. નવાઈની વાત તો એ છે કે સ્વપ્ના કોણ જુએ છે!? એ આપણું મન જુએ છે. અર્ધચેતન અવસ્થામાં સબ-કોન્શિયસ માઈન્ડમાં સમગ્ર સ્વપ્નક્રિયા ચાલે છે. સુષુપ્ત અવસ્થામાં મન લગભગ અન-કોન્શિયસ - અજાગૃત  હોય છે. 

         અચેતન મનમાં માનવીની અવ્યક્ત દુનિયા અને દમિત ઈચ્છાઓ પડેલી હોય છે. મોકો મળતાં તે ચેતન મન દ્વારા પ્રગટ થાય છે. સ્વપ્ન જ્યારે ચાલે છે ત્યારે આપણે ન તો પૂરા ઊંઘમાં હોઈએ કે ન તો જાગૃત અવસ્થામાં, વચ્ચેની અવસ્થામાં સ્વપ્ન ચાલે છે. સ્વપ્ન એટલે આમ તો મનના વિચારો જ છે, જે આખો દિવસ જોયું, સાંભળ્યું, ઇચ્છા કરી હોય તો તે બધા સંસ્કાર મનમાં છપાય જાય છે. પણ!! આ કેવળ દિવસના નહીં મહિનાઓના, વર્ષોના, ત્યાં સુધી કે પાછલા જન્મના, લાખો-જન્મોના સંસ્કારો આપણાં મનના ઊંડા સ્તરોની અંદર પડેલા છે તે સ્વપ્નમાં ખુલવા લાગે છે. 

          એટલા માટે તો ભારે નવાઈ પમાડે તેવા સ્વપ્નો આપણે જોઈએ છીએ. ક્યાંક એવું સ્વપ્ન કે પક્ષી બની ઉડીએ છીએ, તો વળી ક્યાંક ઊંડા પાણીમાં ગરકાવ થતાં હોઈએ અને અજબ-ગજબની પરિસ્થિતિ અને અજબ દેશોમાં આપણે પોતાને જોઈએ છીએ. 

         આપણાં મનના ત્રણ પ્રદેશો છે. નિમ્ન અહં, સામાન્ય અહં અને અતિ અહં... નિમ્ન અહંમાં વ્યક્તિ તદ્દન અચેતન છે. સામાન્ય અહં વ્યક્તિને સક્રિય કરે છે અને અતિ અહંની પકડમાં આવીને માનવી ભારે પુરુષાર્થ કરે છે. સુપર ઈગો તેને સ્વપ્નાઓની દુનિયામાં લઈ જાય છે. ક્યારેક માણસ એવું વિચારે છે કે તે આ અર્થહીન દુનિયામાં આવી પડ્યો છે. તેની પાસે નિર્ણય સ્વતંત્રતા છે પણ!! મોટામાં મોટી મુશ્કેલી એ છે કે તે જે કાંઈ નિર્ણય કરે છે, જે કાંઈ પસંદગી કરે છે તેને પરિણામે તેને નિરાશા અને વ્યર્થતાનો અનુભવ થાય છે. ધીરે ધીરે તે ડિપ્રેશનમાં આવી જાય છે. જીવન સતત પરિવર્તનશીલ છે, વ્યક્તિ રોજ નવાં કર્મો કરે છે, નવા સપનાઓ જોવે છે. આમ તે કલ્પનાઓ કરતો રહે છે. કલ્પનાઓમાંથી તે ક્યારેય બહાર નથી આવી શકતો, તેથી દુઃખી રહે છે. 

    "जैसे सपना रैन का, 

           तैसो ये संसार।" 

      આખી દુનિયા પણ સ્વપ્ન જ છે, પરંતુ જ્યાં સુધી માનવ જાગશે નહીં ત્યાં સુધી તો તેને આ સ્વપ્ન-ભ્રમણા સાચ્ચી જ લાગવાની..  જેનો આદિ અંત ન સમજાય તેને આપણે મિથ્યા કહીએ છીએ. જગત પણ માયથી ઘેરાયેલું છે તેથી તે મિથ્યા છે.... 

©️®️🎯 Writer : Prof.Dr.Vaibhavi Trivedi 

🎯 Matusri Shantaben arts College 

 

👉 Image courtesy : Google 

 👉 Notice📖

The translator is configured on the web version for your convenience, so that you can translate and read your favorite articles in your native language.....